Op een gedoogzone hoeven camper-liefhebbers niet langer te zuchten in het korset van de camping. Steeds meer gemeenten openen een vrijplaats.

De echte kampeerauto-liefhebbers zitten het liefst op de weg. Ze toeren van hoogtepunt naar hoogtepunt, lunchen op een parkeerplaats, en overnachten? Als het maar niet op een camping is. De mobiele toerist kan niet slapen met de wetenschap dat ie achter een slagboom of ketting staat die om acht uur pas open gaat. Hij maakt zelf wel uit hoe laat hij vertrekt.

,,Wij hebben een hoge mate van vrijheid blijheid'', zegt Paul van Zwieten, camper-fanaat en bestuurslid van de Nederlandse Kampeerauto Club (NKC). ,,Een camping voelt zo opgesloten. Ik bepaal liever zelf wanneer ik ergens kom aanrijden, en wanneer ik vertrek. Dat kan midden in de nacht zijn. En ik hoef geen bingo, geen disco, en het winkeltje hebben wij niet nodig. We hebben alles bij ons.'' Wat Van Zwieten betreft: weg met de camping!

Ware het niet dat er in Nederland weinig plaatsen zijn waar je dan wél terechtkunt. De Wet Openlucht Recreatie (WOR) beschrijft dat er slechts overnacht mag worden op campings. En iemand die zijn camper 's nachts op een parkeerterrein plaatst (of zijn tentje in de duinen) mag rekenen op een boete van 95 euro. Aan het begin van elk kampeerseizoen rukt de Zeeuwse politie in het kader van de publiciteitsactie met forse zaklantaarns uit om zwartslapers op te sporen. Alsof het hier om georganiseerde misdaad gaat.

De bestrijding van het illegaal kamperen is de Nederlandse Kampeerauto Club al jaren een doorn in het oog. Tenminste: als de kampeerauto's worden aangepakt, want met tentjes wil de club niks te maken hebben. En speciaal voor haar leden heeft ze de afgelopen jaren, zoals dat heet, 'een flinke lobby ingezet' om onder die strenge bepalingen in de WOR uit te komen. De club schrijft gemeenten aan om lokaal zogenaamde Gereguleerde Overnachtings Plaatsen te creëren, die in de campertaal al zijn ingeburgerd als Gop's. Duitsland en Frankrijk kennen de Gop's al jaren. Duitsland alleen al telt 3200 zogenaamde Stellplatzen -op sommige kunnen meer dan honderd campers staan.

Nederland is voorlopig niet toe aan grootschaligheid. Hier betreft het doorgaans drie of vijf door de gemeente aangewezen plaatsen, vaak op een parkeerterrein, waar een camper een of enkele nachten mag staan. Op de gedoogzone voor campers mag niet 'gekampeerd' worden. De opklapstoeltjes moeten binnen blijven, de natte was ook en de barbecue al helemaal. Op sommige Gop's is een watertappunt, op een enkele kan het vuile water van de campers geloosd worden, maar voor alle geldt: de plekken zijn sober ingericht. Kampeerautobezitters mogen er slechts overnachten, gratis of tegen geringe vergoeding.

Steeds meer gemeenten tonen zich gevoelig voor de lobby van de kampeerauto-liefhebbers. De NKC, met toch zo'n 12500 leden, heeft inmiddels ruim vijftig gemeenten weten over te halen een Gop in te richten. Deze happen vooral op het argument dat deze plaatsen campers trekken, en dat de doorgaans vermogende bezitters van de luxe onderkomens de plaatselijke economie spekken. Nederland telt 50000 campers, dus die markt is enorm. Daarbij komt dat kampeerauto's geïsoleerd zijn, en zelfs 's winters op pad kunnen. Gemeenten kunnen met het instellen van voldoende Gop's het toerismeseizoen verlengen.

De Recron is minder enthousiast over het groeiend aantal gemeenten dat een gedoogzone aanlegt. ,,We hebben in Nederland zo'n hoge dichtheid van officiële kampeerterreinen'', zegt woordvoerder Ivo Gelsing, ,,dat de Gop's niet nodig zijn. Ze zijn zelfs schadelijk voor de campingbranche. De ondernemers moeten jaar in jaar uit investeren om aan strenge overheidsnormen te voldoen, en nu gaat diezelfde lokale overheid gedoogplaatsen creëren waar die normen níet gelden. Je zou bijna kunnen zeggen dat met de opbrengst van de toerismebelasting die de campings genereren, voorzieningen worden gefinancierd die met de campings concurreren.''

Dat is volgens Paul van Zwieten een onjuiste gedachte. De Recron gaat ervan uit dat de Gop's kampeerders wegtrekken van de campings, maar, aldus Van Zwieten, de Goppers vormen een aparte groep. De Gop's zijn eerder een toevoeging aan het bestaande aanbod van overnachtingsplaatsen. ,,Onderzoek leert dat een derde van de kampeerauto's altijd op een camping staat, terwijl een derde er nóóit komt. Die laatste groep kun je dus wat aanbieden.'' Dit zijn volgens Van Zwieten de 'slagboomhaters'. ,,Zij hoeven al die voorzieningen niet, terwijl ze daar op een camping wél voor moeten betalen.''

Van Zwieten ontmoet op zijn lobby door Nederland willige gemeenten, zoals die in het noorden en oosten die wel wat extra toeristen kunnen gebruiken, en behoudende, zoals Noord-Holland en zwart-kampeer-jager Zeeland. Alhoewel, ook in de strengste provincie van Nederland schuiven de panelen. Het vestingstadje Hulst heeft vorige week als eerste gemeente vijf Gop's ingesteld bij het Havenfort. De raad was unaniem voor, en negeerde daarmee een zeer negatief ambtelijk advies dat stelt dat de Gop's in strijd zijn met het bestemmingsplan dat recreëren op deze cultuur-historische plek verbiedt. Verder waarschuwen de ambtenaren voor 'andere doeleinden' waarvoor de campers kunnen worden ingezet (lees: prostitutie) en waartegen straks moeilijk kan worden opgetreden. In zo'n geval zou de term 'gedoogzone' zijn oude betekenis weer terugkrijgen.

Met het besluit van Hulst is er in Zeeland een wat vreemde situatie ontstaan die eigenlijk voor heel Nederland geldt maar hier meer opvalt, omdat er doorgaans zo hard tegen illegaal kamperen wordt opgetreden. Wie in Zeeland kampeert buiten een camping, kan 's nachts de zaklantaarns van de politie verwachten én een boete van 95 euro. Behalve in hartje Hulst. Maar dat voert dan ook de slogan 'de meeste Vlaamse stad van Nederland' te zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden