Op een colaatje rijdt Virenque als geen ander een berg op

Is Richard Virenque nu wel of niet schuldig? Na, volgens politiebronnen eerst te hebben toegegeven, haastte zijn advocaat zich te verklaren dat zijn cliënt ten onrechte betrokken is geraakt bij de Festina-affaire in de Tour de France van 1998. Zoals hij dat al sinds 17 juli, dat datum van de uitsluiting, roept.

Het burgerleven is in dat opzicht heel overzichtelijk. Zolang de rechter nog geen vonnis heeft geveld, kun je ongelimiteerd je onschuld prediken. Maar de wielerwereld zit een stuk complexer in elkaar. Het grootste bindmiddel is de zwijgplicht over zaken die het daglicht niet kunnen verdragen. Schreeuw je van de daken dat koersen worden verkocht, prima! Dat heeft nog iets heldhaftigs, dat is mooie stof voor de heroïsche verhalen die later verteld worden.

Over doping praat je niet als actief wielrenner. Wie min of meer openlijk twijfelt aan een grote overwinning, is het wielrennen, en trouwens de sport in zijn algemeenheid, vijandig gezind. In lyrische bewoordingen werd de vorige maand geschreven over de prachtige overwinning die Vandenbroucke in Luik-Bastenaken-Luik behaalde. Ook Trouw deed eraan mee. Nog geen maand later onderzoekt UCI-voorzitter Verbruggen serieus de mogelijkheid hem die mooie zege af te nemen. Als tenminste blijkt dat zijn, dinsdag toegegeven dopegebruik structureler is dan één homeopatische injectie van een Franse kwakzalver.

Daar ziet het wel naar uit. Voor wielerbegrippen is de zaak Vandenbroucke, maar ook de affaire Virenque (want de gelijkenissen zijn treffend), een klassiek koningsdrama. De wereldwielerbond UCI haalde vorig zomer heel wat overhoop door een handvest op te stellen, waarin de verantwoordelijkheid van het medische en ethische reilen en zeilen van alle beroepsrenners bij hun ploegartsen werd gedeponeerd. Alleen zij zijn, mits 'goedgekeurd' door de UCI, bevoegd de coureurs medisch bij te staan. Dat was een slag in het gezicht van tal van - zeg maar: veel te veel - renners die zich verlaten op artsen (al dan niet tussen aanhalingstekens) buiten het wielercircuit. Niet zelden uiterst schimmige types.

Veel wielrenners leven in een rijke fantasiewereld. Ze dromen van heldendaden, gele truien, regenboogtruien en meer dan eeuwige roem. Vandenbroucke is van die categorie een exponent. Niet voor niets verkeert hij graag in kringen van alternatieve genezers. Bij Jomanda zou hij vooraan in de zaal kunnen zitten. In de Belgische krant De Morgen zegt zijn vroegere ploegarts (bij Mapei), Vanmol, zich te herinneren hoe geobsedeerd VDB was toen in zijn hotel ,,ook waarzeggers, aardstralenmeters, en wichelroedelopers in en uit liepen''.

De 55-jarige Bernard Sainz heeft een even rijke fantasie als Vandenbroucke. Ook deze Fransman droomt van een rijke carrière in de wielersport, rijk in de zin dat niemand om hem heen kan. Hij metselde zorgvuldig aan zijn paleis met gouden muren. Hij wierp zich in de jaren zestig en zeventig op als homeopaat en cardioloog. Je kon je beter niet door hem laten dotteren, want een ooit begonnen studie medicijnen maakte hij niet af. Door zijn innemende persoonlijkheid won Sainz wel moeiteloos die personen voor zich, die hij in zijn adreslijstje wilde pennen.

Zijn doorbraak volgde toen ploegleider Louis Caput van het roemrijke Gan hem voorstelde aan wielrenner Cyrille Guimard. Door een knieblessure moest hij vroeg met actieve sport stoppen, maar werd daarna een des te grotere ploegleider bij ondermeer Renault. Daar ontmoette Sainz veel groten der aarde, die het adres op zijn kaartje fotografisch in hun geheugen prentten: Fignon, Formule 1-coureur Prost, Merckx, Hinault, Van Impe. De meesten verklaarden deze week gehaast dat ze docteur Mabuse wel eens hadden gezien, maar nooit met hem in contact waren getreden. VDB en Virenque wel. Daar deed zelfs de laatste niet geheimzinnig over. Beide coureurs kwamen in een vacuum terecht. Virenque kon uiteraard niet langer op consult komen bij de in ongenade gevallen Festina-arts Rijckaert. Diens collega van Polti is een Italiaan, die hij niet vertrouwt. Bij Cofidis (Vandenbroucke) was ploegarts Prévot vertrokken. De strengere wetgeving van de UCI met betrekking tot medische assistentie maakte veel artsen kopschuw. Ze wilden niet opdraaien voor de verantwoording over affaires waar ze het zicht niet op hebben; de VDB's en de Virenques die naar kwakzalvers lopen omdat die hen buiten de wet om aan stimulerende middelen kunnen helpen.

Homeopathie, laat me niet lachen, luidde ongeveer de eerste reactie van de arts Van Wassenhoeve, voorzitter van de Homeopathische Unie in België. In De Morgen legt hij uit dat injecties met homeopathische middelen in zijn land zelfs verboden zijn. De duurste kuur die Van Wassenhove ooit voorschreef kostte de patiënt 150 gulden. VDB moest Sainz voor een tube arnica (een middel dat na een zware inspanning de pijn in de spieren wegneemt) bijna 2400 gulden betalen. In de apotheek koop je dat spul voor nog geen tientje. Virenque had van 'weldoener' Sainz de homeopathische aspirine Céphyl gekregen, hard nodig om de toediening van Epo te kunnen maskeren.

In zijn boek Massacre à la chaîne (Moord aan de lopende band) dat dinsdag in Frankrijk verschijnt, onthult oud-soigneur Willy Voet van Festina dat Virenque al voor het WK van 1994 (waar hij derde werd) bewust Epo nam. Zijn oud-collega Madiot had enkele jaren daarvoor al voorspeld dat Virenque als een 'stoomketel', als een junk, zou eindigen.

Virenque en Voet kennen elkaar sinds 1991. In het voorjaar van '93 zou Virenque tegen zijn verzorger hebben geroepen dat hij iets wilde uitproberen. Voet waarschuwde hem: ,,Richard, je hebt nog nooit iets genomen. We weten niet hoe je lichaam reageert.'' Uit voorzorg gaf hij de Fransman op de tweede dag van het Internationaal wegcriterium een lichte dosis synacten; puur om te zien hoe hij zou reageren. Virenque kwam buiten de tijdslimiet binnen en hoefde dat spul niet meer. Wel iets, waardoor hij wel zou presteren.

Mocht de Parijse onderzoeksrechter Colin het sterke vermoeden hebben dat Virenque aan selectief geheugenverlies lijdt, dan is de echtgenote van Koning Onschuld misschien een betere gesprekspartner. Volgens L'Equipe deed zij telefonisch de bestellingen. In codes, tegen het afluisteren. 'Een colaatje drinken' stond voor anabole steroïden, 'een berg beklimmen' voor Epo. Virenque ontkent alles.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden