Op dit gala wordt niet gelachen

Er is terreurdreiging, de rechten van de burgers worden afgebroken in het kader van terreurbestrijding en minister Donner kan in dat kader ongeveer zijn gang gaan. Een gala gaat in op dit soort zaken.

AMSTERDAM - Een holle damesstem vraagt in een omroepbericht of de ouders van Joey zich willen melden bij de inlichtingen- en veiligheidsdienst. In de hal van de Amsterdamse Stadsschouwburg wordt iedereen als verdachte ondervraagd. Op monitoren aan de muur staan de vluchttijden van een Amerikaanse vlieghaven. 11/09/2001 -alle vluchten zijn vertraagd.

Het Grote Gala van het Terrorisme moest zaterdagavond, drie jaar na de aanslagen op Amerika, vragen stellen bij de angst voor terreur en de gevolgen daarvan voor de samenleving.

De spraakmakende 'See Fly Die'-tasjes lagen er niet meer, na kritiek van luchthaven Schiphol waren ze vervangen door de originele 'See Buy Fly'-variant. Schiphol-directeur Paul Luijten was er wel, hij merkte op dat zijn vlieghaven veilig is. Maar als dat niet zo was, had hij hetzelfde beweerd, bekende hij ook.

Op dit gala wordt niet gelachen. Soms doorbreekt applaus de zaalstilte. In de 'live documentaire' die Pieter Hilhorst en Marcia Luyten presenteren, gaat het van Al-Kaida naar Israël, van ABC-kinderbestek -in beslag genomen op Schiphol- naar de terrorist die zegt levend al te zijn gestorven, die met zijn daad zijn ontbinding afrondt en niet begint.

Dat er geen pauze is, dat iedereen drie uur lang moet blijven zitten en dat er water wordt binnengebracht, lijkt te verwijzen naar een theaterkaping.

Maar het kan natuurlijk ook uit tijdgebrek zijn, het programma zit overvol en biedt een statement van Bin Laden, geluidsopnamen van 11 september uit de documentaire 'Fahrenheit 9/11', vier monologen van Hilhorst door acteurs van ZT Hollandia, een video-interview, gesprekken en optredens.

Het theater is niet uitverkocht, de balkons zijn leeg. De terrorismehutspot is ook geen vrolijk avondje uit. Wie kiest hiervoor op zaterdagavond? ,,Moet ik dan naar het Theater van de Lach?, vraagt mevrouw E. Beens uit Amsterdam na afloop. ,,Hier kun je heerlijk je opinie aanscherpen.'' Liever zo dan via de media, die ze haat om hun sensatiezucht.

De monoloog van Condoleezza Rice, verwoord door actrice Chris Nietvelt, vond ze bijzonder. Het ging over haat en de Europese lafheid. ,,Eigenlijk verdienen jullie 't, een vliegtuig op het Binnenhof, bommen op het Centraal Station, of een zelfmoordterrorist in de Stadsschouwburg'', stelde Rice.

En ook het perspectief van de terrorist hoor je niet vaak. Vreugdeloos vroeg acteur Frank Lammers om iets meer zaallicht. ,,Ik wil graag zien wie ik opblaas.''

VERVOLG OP NEDERLAND 3

Pruimentaart voor de buurman om hem te vriend te houden TERRORISME

VERVOLG VAN PAGINA 1

Twee jaar geleden had dit gala niet kunnen plaatsvinden, meent Beens. ,,Je bent nu vrijer om je mening te geven.'' Hoewel? Ze is eigenlijk een beetje bang van de islam. ,,Maar dat mag je misschien niet zeggen. Zo denk ik er eigenlijk ook niet over. Maar je gaat toch vragen stellen, bijvoorbeeld over de toetreding van Turkije tot de EU.''

Schokkende foto's, die de kranten niet haalden, mogen wel in het theater. Onder het nummer 'God's Song' van Randy Newman worden beelden getoond van verkoolde lichamen en verminkte lijken. Afgerukte hoofden, daders en omstanders. Een beklemmende stilte.

Wat een montagetruc is het om in deze 'live documentaire' meteen daarna met deskundigen over veiligheidsdiensten te gaan praten. Over de maatregelen die noodzakelijk zijn om zulk leed te voorkomen. Over de keuze tussen privacy of veiligheid dus. Als actrice Clara van den Broek dat dilemma aan het publiek voorlegt, antwoordt een vrouw dat die keuze niet bestaat: ,,Privacy is een onderdeel van veiligheid.''

En de angst voor terrorisme? Als die angst verdwijnt, komt er wel weer een andere. In zijn monoloog De Schoonmaker beschrijft acteur Aus Greidanus jr. hoe hij voor zijn werk lijken opruimt na een aanslag. ,,De kans is groter door mijn buurman te worden vermoord dan door een zelfmoordterrorist'', analyseert hij. Regelmatig trakteert hij zijn buurman op pruimentaart. ,,Om hem te vriend te houden.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden