Op deze vragen heeft Mark Zuckerberg nog steeds geen antwoord gegeven

Facebook-oprichter Mark Zuckerberg sprak gisteren met politici, in aanloop naar zijn verhoor. Beeld EPA

De topman van Facebook wordt vandaag en morgen in het Amerikaanse Congres verhoord over het privacylek bij zijn bedrijf.

Facebook verkeert in de grootste privacycrisis van deze eeuw. Oprichter Mark Zuckerberg moet zich vandaag en morgen onder ede verantwoorden voor het Amerikaanse Congres, nadat informatie van maximaal 87 miljoen gebruikers werd buitgemaakt door een bedrijf gelieerd aan de presidentscampagne van Donald Trump. Na tal van interviews en een wereldwijde persconferentie met de topman zijn veel vragen nog steeds niet of slechts vaag beantwoord. Vier prangende vragen.

Facebook wist al in 2015 dat privédata van 87 miljoen gebruikers werd gestolen. Waarom heeft het bedrijf deze gebruikers niet eerder geïnformeerd?

Congresleden zullen deze vraag ongetwijfeld stellen. Facebook probeerde publicaties over het datamisbruik te voorkomen en dreigde met juridische stappen. Toen het schandaal in maart toch uitlekte hield Mark Zuckerberg zich dagenlang gedeisd, maar moest onder grote druk wel naar buiten treden. Echt antwoorden op deze waaromvraag deed Zuckerberg niet. “Het niet tijdig informeren van deze gebruikers is misschien wel onze grootste fout geweest”, zei Zuckerberg later. Beleggers en investeerders voelden zich aan het lijntje gehouden en zagen de waarde van het aandeel Facebook dalen met 15 procent.

Hoe voorkomt Facebook in de toekomst dat privégegevens uitlekken?

Mark Zuckerberg stelt dat het bedrijf de afgelopen jaren veel maatregelen heeft getroffen. Maar de topman gaf ook toe dat ‘kwaadwillenden’ Facebook mogelijk blijven gebruiken om verkiezingen te beïnvloeden. Facebook - twee miljard maandelijkse gebruikers wereldwijd - lijkt zo groot en log geworden dat het bedrijf niet meer te managen zou zijn. Zuckerberg zei zelfs dat het oplossen van alle problemen bij Facebook zeker drie jaar gaat duren. Voor Congresleden is dit niet toereikend. Als Zuckerberg niet met iets beters komt, lijkt het slechts een kwestie van tijd voordat er in de VS striktere privacyregels gaan gelden, zoals dat in de EU al het geval is.

Waarom is het voor gebruikers niet mogelijk om privégegevens voor iedereen af te schermen, ook voor Facebook zelf?

Afgelopen weekeinde bracht de site TechCrunch naar buiten dat Facebook in het geniep berichten van Zuckerberg in de eigen messenger-dienst had gewist, een functie die voor gewone gebruikers niet bestaat. Dit keer was de reactie van Facebook pijlsnel: voor iedere gebruiker komt er ‘unsend-functie’, waarmee reeds verstuurde berichten verwijderd worden.

Een optie om alle privé-informatie af te schermen van en op Facebook lijkt een utopie. Simpelweg omdat Facebook miljarden dollars verdient met pakketjes gebruikersinformatie op basis waarvan bedrijven gericht kunnen adverteren. Het hoge woord kwam zaterdag van de nummer twee bij Facebook, topvrouw Sheryl Sandberg: “Zonder dataverzameling zou een gebruiker voor Facebook moeten betalen.” En dat, dat kost Facebook natuurlijk een groot deel van zijn gebruikers.

Is het niet beter om Facebook op te splitsen?

Mark Zuckerberg zal op deze vraag stellig nee antwoorden. Telkens als een sociaal medium op enige wijze concurrerend wordt, koopt Facebook het. Zoals in 2012 Instagram (800 miljoen gebruikers) en in 2014 WhatsApp (1,5 miljard gebruikers). In totaal nam Facebook meer dan 60 bedrijven en start-ups over. Zodoende heeft het bedrijf van Mark Zuckerberg een hele dominante positie op de markt voor sociale media.

Te dominant zeggen sommigen, waaronder Ron Wyden, een van de Amerikaanse senatoren voor wie Zuckerberg verantwoording moet afleggen. Volgens hem is het opbreken van het Facebook-concern een serieuze optie als het bedrijf zijn koers niet rigoureus omgooit. De Franse president Macron uitte vorige week in het tijdschrift Wired dezelfde waarschuwing. Hij vergeleek Facebook (en Google) met te groot geworden oliebedrijven die begin negentiende eeuw ook werden opgebroken.

Door het stof voor het congres

Duizendmaal sorry. Dat is een ruwe samenvatting van de getuigenis die Mark Zuckerberg zal uitspreken voor het Huis van Afgevaardigden. Het Amerikaanse Congres publiceerde gisteravond vast de tekst. Zuckerberg herhaalt de woorden die hij eerder uitsprak toen bekend werd dat data van facebookgebruikers is misbruikt.

Zuckerberg benadrukt in zijn getuigenis de goede kanten van Facebook, zoals de #metoo-beweging en het gegeven dat miljoenen bedrijfjes Facebook gebruiken om te groeien. Maar de Facebookoprichter gaat vooral met zijn billen bloot. “Het is nu duidelijk dat we niet genoeg doen om te voorkomen dat Facebook wordt gebruikt om schade te veroorzaken. Dat geldt voor nepnieuws, buitenlandse inmenging in verkiezingen en haatdragende taal. We hebben geen brede kijk op onze verantwoordelijkheid genomen en dat was een grote fout. Het was mijn fout en het spijt me. Ik begon Facebook, ik voer het uit en ik ben verantwoordelijk voor wat hier gebeurt.”

Zuckerberg belooft dat de privacy van Facebookgebruikers in de toekomst beter wordt beschermd.

Lees ook:

Het is niet zo dat je uit het vizier blijft als je niet op Facebook zit. Via de zogeheten facebook-pixel verzamelt het bedrijf data op allerlei andere websites.

Op zijn profielpagina geeft Mark Zuckerberg familiefoto's prijs, deelt hij cruciale momenten in zijn leven als zijn huwelijksdag en vertrouwt hij 106 miljoen volgers zijn favoriete quotes toe, waaronder 'geluk is met de heldhaftigen' van Vergilius. In de offline wereld is hij heel wat zuiniger met privédetails.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden