Op de winnaar van de Nobelprijs voor de vrede is altijd wel iets aan te merken

The Syrian Civil Defense (White Helmets)Beeld AFP

De Nobelprijs voor de vrede, die vandaag wordt toegekend, kent winnaars die later van hun voetstuk vielen.

Wie wordt er dit jaar in de hoek gezet door het Noorse Nobelcomité? Leiders van autoritaire regimes hebben vaak moeite met de toekenning van de Nobelprijs voor de vrede, zoals die voor de Chinese dissident Liu Xiaobo in 2010. Dit jaar kunnen de Syrische president Assad en zijn Turkse collega Erdogan zich wellicht verbijten.

Opmerkelijker is dat de Amerikaanse president Donald Trump deze keer een geheide kandidaat lijkt om boos te zijn over de toekenning van de vredesprijs. Want de diplomaten die het door hem verafschuwde nucleaire akkoord met Iran sloten, behoren tot de kandidaten.

De winnaar van de vredesprijs is vaak omstreden, denk aan Barack Obama in 2009, toen nog maar net begonnen als president. De Colombiaanse president Juan Manuel Santos verloor vorig jaar prompt een referendum over het vredesakkoord waarvoor hij was onderscheiden.

Aung San Suu Kyi, die de prijs in 1991 kreeg, ligt inmiddels internationaal zwaar onder vuur. Van een kritische dissidente van de militaire dictatuur in Burma is ze veranderd in de politieke leider van dat land, die voor het oog van de buitenwereld de islamitische Rohingya in de steek laat. Zij worden vervolgd en verdreven door de Burmese militairen.

Frederica Mogherini (EU)Beeld AFP

Dit jaar worden Mohammad Javad Zarif en Federica Mogherini genoemd, de Italiaanse minister van buitenlandse zaken en de buitenlandchef van de Europese Unie. Zij speelden een hoofdrol in het sluiten van het akkoord over de nucleaire ontwikkeling van Iran. Een klassieke diplomatieke deal, waarin beide partijen veel water bij de wijn deden.

Mohammed Javad Zarif (Iran)Beeld REUTERS

Maar Donald Trump fulmineert regelmatig tegen het akkoord, dat hij 'de slechtste deal ooit' noemt. Het is mede onderhandeld door John Kerry, minister van buitenlandse zaken onder Trumps voorganger Obama. Als Kerry meedeelt in de eer is dat een klap in Trumps gezicht, als hij de prijs niet krijgt ziet dat er ook niet fraai uit voor de VS.

Kandidaat zijn ook de Witte Helmen, een groep van Syrische vrijwilligers die proberen de burgers in het door oorlog verscheurde land bij te staan. Toekenning van de prijs aan hen zou de aandacht van de wereld nogmaals richten op de ellende in het land van president Assad. Die ziet de Witte Helmen als verlengstuk van de Syrische oppositie.

Turkse krant

Ook de Turkse krant Cumhuriyet en voormalig hoofdredacteur Can Dündar worden genoemd. Als zij de prijs krijgen is dat een duidelijke reprimande voor president Erdogan, die een harde campagne voert tegen kritische en onafhankelijke media. Dündar woont inmiddels in ballingschap in Duitsland.

Can Dündar (Turkije)Beeld AFP

De naam van Raif Badawi klinkt ook. Hij zou na Liu Xiaobo en Aung San Suu Kyi opnieuw een prijswinnaar zijn die in de gevangenis zit. Badawi is in 2012 in Saudi-Arabië veroordeeld tot tien jaar cel en duizend zweepslagen, vanwege het beledigen van de islam. De buitenwereld roemt hem om zijn verdediging van het recht op een vrije meningsuiting in het autoritair geleide koninkrijk.

Raif Badawi (Saudi-Arabië)Beeld REUTERS

Natuurlijk zijn er ook minder omstreden kandidaten, onder wie paus Franciscus, de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Hoge Commissaris voor de vluchtelingen van de Verenigde Naties. Maar ook voor hen geldt: op de winnaar van de Nobelprijs voor de vrede is altijd wel iets aan te merken. Ook al staat de wereld nu te juichen, het afbreukrisico is groot.

Gisteren werd de Nobelprijs voor de literatuur toegekend aan Kazuo Ishiguro, voor zijn vermogen ‘de afgrond bloot te leggen die achter ons ingebeelde gevoel van verbondenheid met de wereld schuilgaat’. Lees zijn profiel hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden