Op de bres voor de nuance

Ja, het populisme. Dat kan vele gedaanten aannemen. In Duitsland is ertegen zojuist een platform opgericht dat zich 'Salonkolumnisten' noemt. Het platform zegt in een manifest zich te willen weren tegen elke vorm van vereenvoudiging. Het maant tot voorzichtigheid en precisie en organiseerde ter kennismaking een druk bezochte debatavond in Berlijn onder de titel: 'De radicalisering van het politieke discours'.

De Frankfurter Allgemeine Zeitung deed er verslag van zonder een 'saloncolumnist' bij naam te noemen, maar pikte wel enkele thema's op: voorzichtigheid bij desinformatie van 'Russia Today' tot WikiLeaks, oppassen voor het bagatelliseren van het islamisme, weerstand bieden aan antisemieten die de gedaante aannemen van critici van Israël, en aan racisten die zich verkleden als islamcritici.

Het ging ook over Poetin en Trump, over de Linkspartei en de AfD, over het Europese falen in Syrië, etcetera. De krant waardeerde het initiatief als een 'nieuwe catalogus van burgerlijke waarden voor gure tijden'.

De 'Salonkolumnisten' vormen een platform voor het redelijke, burgerlijke midden dat zich verloren voelt bij een maatschappelijk debat waarvan de toon onder invloed van sociale media steeds schriller, grover en vulgairder wordt.

Passend bij de opkomst van het populisme, ging het er deze week met enige grofheid aan toe bij een opmerkelijke uitwisseling op Twitter, de berichtendienst voor de ultrakorte mededelingen. Daar meldde zich Arron Banks, multimiljonair en geldschieter van Ukip en menig anti-EU-initiatief, met de opmerking dat het nu eenmaal zo was dat het Romeinse Rijk aan immigratie ten onder was gegaan. Zo eenvoudig was dat dus: om met de val van Rome te waarschuwen voor de dreigende val van de hedendaagse Europese beschaving bij het oprukken van de horden. Misschien zou de tweet van Banks menigeen zijn ontgaan als zich niet Mary Beard op dit platform had gemeld.

Mary Beard. Ze is een eminente geleerde op het gebied van de klassieke oudheid, professor in Cambridge, redacteur klassieke oudheid van het Times Literary Supplement en auteur van 'SPQR', waarin ze duizend jaar Rome beschrijft. Een autoriteit op haar vakgebied. En wat zei ze op Twitter, in reactie op Banks? 'Ik denk dat jullie allemaal wat meer over Romeinse geschiedenis moeten lezen voordat je ons vertelt over de oorzaken van de val van Rome. Feiten, jongens!'

En toen begon het.

Allerlei partijen sprongen in het 140-tekens debat, Banks eiste een betere verklaring van Beard voor de val van Rome, zij zei dat zulks onmogelijk was in 140 tekens en dat voor de val meerdere verklaringen waren en Banks tweette weer dat hij zijn levenlang dol was op de Romeinen en dat hij had genoten van de film 'Gladiator' en dat Beard geen monopolie had op de geschiedenis. En toen bemoeide J.K. Rowling, ja de Harry Potter-auteur, (8 miljoen volgers) zich ermee: ze viel Beard bij, en zo ging het door.

Meer academici, Peter Frankopan en Averil Cameron, mengden zich in het gewoel - de befaamde Edward Gibbon met zijn achttiende eeuwse standaardwerk over Rome - werd erbij gesleept.

De geleerde Mary Beard kreeg naast een stortvloed aan bijval ook flink veel onwelvoeglijks over zich heen.

Een ware saloncolumnist.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden