Opinie

Op de bres voor álle bedreigde minderheden graag, niet alleen christenen

Mannen gaan een yezidisch heiligdom binnen op de berg Sinjar. Beeld ap

THIRSA DE VRIES EN SAM VAN VLIET   Nadruk op de exclusieve bescherming van christenen is niet alleen onvolledig, maar zelfs schadelijk, betogen Thirsa de Vries en Sam van Vliet van vredesorganisatie Pax.

De oproep van de jongerenafdelingen van christelijke partijen aan minister Timmermans van buitenlandse zaken om op de bres te gaan staan voor christenen in de islamitische wereld (Opinie, 4 augustus) raakt een belangrijk punt, maar verdient relativering. De recente opmars van Islamitische Staat (IS, voorheen Isis) in Syrië en Irak is namelijk niet alleen een bedreiging voor de christenen, maar voor alle religieuze en etnische minderheden in de regio.

Sterker nog, in Syrië bevecht Islamitische Staat vooral andere milities en zijn de meeste slachtoffers moslim. Ook in Irak zijn moslims en andersdenkenden die zich niet conformeren aan het IS-gedachtegoed doelwit. Een nadruk op de exclusieve bescherming van christenen is niet alleen onvolledig, maar zelfs schadelijk.

Ongelovigen
De recente ontwikkelingen in Irak bevestigen dat niet alleen christenen, maar minderheden in het algemeen in hun voortbestaan worden bedreigd. Na de verovering van Mosoel in juni heeft IS sinds vorige week zondag ook de stad Sinjar bij de grens met Syrië onder de voet gelopen. In deze regio wonen veel yezidi's, een minderheidsgroep van wie de religie verwant is aan het zoroastrisme. IS beschouwt yezidi's als ongelovigen.

Na de verdrijving en vervolging van andere minderheden in de Ninewa provincie, zoals de Shabak, Shia en de christenen, lijken de yezidi's nu het volgende slachtoffer te worden. Veel minderheidsgroepen zijn naar Noord-Irak getrokken, waar de Koerdische strijders (Peshmerga) hen een zekere vorm van bescherming kunnen bieden.

De recente internationale verontwaardiging over het optreden van IS in Noord-Irak en de veroordeling van de VN-Veiligheidsraad van de mensenrechtenschendingen jegens minderheden kwamen traag op gang, maar worden door veel groepen in Irak gedeeld. Maar waarom ontstond deze internationale aandacht pas na de verdrijving en vervolging van Iraakse christenen, vragen veel Iraakse activisten zich af. Extremistische invloeden zijn immers al veel langer een bedreiging voor vele sectoren van de Iraakse maatschappij.

Sektarisch
De eenzijdige focus van het Westen op de bescherming van de christenen, zoals christelijke partijen en belangengroepen voorstellen, is eerder schadelijk dan behulpzaam. Het voedt veronderstellingen dat christenen handlangers zijn van westerse machten en een vijfde colonne in eigen land zouden vormen.

Bovendien is selectieve aandacht voor christenvervolging in essentie sektarisch. Zij bevoordeelt één groep en versterkt zo een van de diepere oorzaken van het huidige conflict in Irak en de regio. Dat neemt niet weg dat groepen als IS de eeuwenoude sociale structuur in het Midden-Oosten compleet vernietigen, waarbij gebieden worden gezuiverd van minderheden en andersdenkenden. De humanitaire crisis die zich de afgelopen week in Noord-Irak heeft ontwikkeld, dreigt zelfs uit te lopen op een genocide.

De campagne van IS in Irak betekent de dood van een van de meest multiculturele naties in het Midden-Oosten, stelde de Iraakse opiniemaker Ali Mamouri onlangs somber. Op YouTube gaat een indrukwekkende video rond van een yezidisch lid van het Iraakse parlement, dat oproept tot bescherming van haar gemeenschap. "In naam van de menselijkheid, bescherm onze minderheden!", roept ze uit voor ze neerstort in tranen.

Het zou de christelijke partijen sieren deze lokale oproep tot bescherming van álle minderheden - dus niet alleen van de christenen - over te nemen, om daarmee de spiraal van sektarisme en uitsluiting te doorbreken.

Allleen een inclusieve benadering biedt aanknopingspunten voor ondersteuning van het ingewikkelde identiteits- en staatvormingsproces in Irak en de Arabische regio.

Thirsa de Vries en Sam van Vliet: PAX Irak programma

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden