Op de barricaden voor vrije pinkstermaandag

De Fransen moeten maandag, tweede pinksterdag, werken. De opbrengsten komen ten bate van de ouderenzorg. Maar veel Fransen hebben daar problemen mee. In plaats van werken gaan ze maandag de straat op.

Soms moet je de 'broederschap' tussen mensen een handje helpen

,,Dwangarbeid! De slavernij is terug!'' In het verzet tegen de opheffing van tweede pinksterdag als vrije dag, schuwen de Franse vakbonden de grote woorden niet. In plaats van solidariteit met bejaarden en hulpbehoevenden, lijkt eigenbelang nu het thema van tweede pinksterdag te worden. Maandag is het zo ver, en zal Frankrijk in tweeën gespleten worden tussen degenen die gaan werken en zij die thuisblijven of gaan demonstreren.

Het idee om iedereen één dag per jaar extra te laten werken, zonder vermeerdering van salaris, is geboren uit een noodsituatie. In de zomer van 2003 zijn tijdens de hittegolf in Frankrijk om en nabij de 15000 mensen om het leven gekomen. De meesten waren eenzame bejaarden die uitdroogden in hun flatje zonder dat er iemand naar hen omkeek. Mortuaria raakten overvol, de staat vorderde vrieshuizen om de lijken in op te slaan, personen die kennelijk door helemaal niemand werden gemist, kregen een armzalige laatste rustplaats op staatskosten. Het land van 'vrijheid, gelijkheid en broederschap' liep een trauma op.

Eenmaal terug van vakantie begreep de regering dat het tijd was voor een rigoureuze maatregel. Zonder overleg met de sociale partners lanceerde premier Raffarin zijn plan, dat een jaar later, in augustus 2004 kracht van wet kreeg. Tweede pinksterdag zou voortaan een werkdag zijn, dat zal de staat 2 miljard euro extra opleveren, en van dat geld kunnen extra airconditioners gekocht worden en verplegers opgeleid. Soms moet je de 'broederschap' tussen de mensen een handje helpen.

Maar zoiets is makkelijker gezegd dan gedaan. De oppositie in het parlement verzet zich fel. Het collectief 'Vrienden van de maandag' roept iedereen op om op maandag de 16de bij zijn grootouders op bezoek te gaan, in plaats van te gaan werken. De vakbond CFTC stapte naar de Raad van State om te trachten de vrije tweede pinksterdag terug te krijgen. Alle bonden gezamenlijk roepen op tot staking. En smeekbeden uit het hele land bereiken het ministerie, waarin verzocht wordt om een uitzondering voor één bedrijf, één gemeente.

Het zuidelijke Nîmes bijvoorbeeld, kreeg gedaan dat het op tweede páásdag werkte in plaats van op tweede pinksterdag, om zo het jaarlijkse pinksterfeest, dat altijd veel toeristen trekt, niet in gevaar te brengen.

De regering wordt nu geconfronteerd met onheilspellende prognoses: meer dan de helft van de Franse werknemers is van plan op de een of andere manier ongehoorzaam te zijn aan de nieuwe wet. Het valt te vrezen dat het merendeel van hen toe zal geven aan de traditionele Franse reflex om te gaan demonstreren. En morrend volk in de straten, dat komt ongelegen, zo twee weken voor het referendum over de Europese Grondwet, dat in Frankrijk op 29 mei plaatsvindt. Het debat over Europa gaat in Frankrijk geheel over Frankrijk, en als de constitutie in het referendum verworpen wordt, zal dat een uitdrukking zijn van de onvrede met de huidige regering in Parijs, niet die in Brussel.

De regering-Raffarin heeft al aangegeven dat de nieuwe wet met 'souplesse en flexibiliteit' moet worden gehanteerd. De spoorwegen wisten daar wel raad mee. Tweede pinksterdag blijft een vrije dag maar de rest van het jaar zullen de spoorbeambten 'één minuut en tweeënvijftig seconden per dag langer werken'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden