Interview

Op de bank van het Nederlandse volleybalteam zit een tech-lab

Bondscoach Jamie Morrison tijdens een wedstrijd voor de World Grand Prix tegen de Dominicaanse Republiek.Beeld ANP

Vandaag begint voor de volleybalvrouwen het EK, tegen België. Twee jaar geleden werd Nederland tweede. Assistent-coach Eelco Beijl legt uit hoe het Nederlands team leunt op enorme hoeveelheden data.

Als vanavond de speelsters van Nederland tijdens een time-out naar de bank lopen, komen ze een bondscoach met een tablet tegen, en twee assistenten met een laptop. Een soort tech-lab, want alle drie de coaches hebben ook nog oortjes in.

Via die kanalen krijgen ze per set informatie door. Live. Hoe goed werkt de service, wie zit er goed in de wedstrijd, waar moet worden ingegrepen. De meest gestelde vraag onderling: "Heb je nog wat?"

Eelco Beijl is een van de assistenten van bondscoach Jamie Morrison en de 'data-man' van Oranje. Hij vertelt op Papendal, tussen twee happen van zijn lunch door, hoe Nederland, een van de kanshebbers op dit EK, data inzet om beter te worden.

De Nederlandse staf geeft de speelsters veel informatie, zegt hij. "Écht veel informatie." Dat proces begint bij de twee 'scouts' van het team. Zij schrijven de wedstrijd uit in codes. Op basis van die codes wordt een analyse gemaakt.

Een voorbeeld: op het WK-kwalificatietoernooi vorige maand in Rotterdam werd, net als vanavond, ook tegen België gespeeld. Toen werden 1059 codes ingevuld.

Uit al die gegevens kwam uiteindelijk een analyse van negen A4'tjes, van onder tot boven gevuld met cijfers.

Belangrijk

De spelers krijgen tijdens de drie videomomenten die ze voor een wedstrijd hebben niet al die pagina's te zien. Zij krijgen informatie die voor hun positie belangrijk is. Heatmaps bijvoorbeeld, kaartjes die laten zien waar in het veld de voorkeurssmash van bijvoorbeeld een Belgische aanvalster terecht komt. Beijl: "Met lege veldjes, waar ze zelf op kunnen tekenen. Want iedere speler pikt weer wat anders op."

Voor een goede heatmap is veel informatie nodig. Van iedere ploeg wil Nederland daarom het liefst minstens zeven realistische wedstrijden hebben. Alleen al voor het WK-kwalificatietoernooi vorige maand gebruikte Beijl 38 wedstrijdvideo's. Nederland speelde daar tegen vijf tegenstanders.

De winst zijn die drie of vier punten per wedstrijd, zegt Beijl. Maar belangrijker is dat spelers situaties sneller herkennen, dat ze net die halve meter meer naar links of naar rechts staan om zo een bal te halen. "Het plan makkelijker kunnen uitvoeren, daar gaat het om."

Blokkeerder

Let bijvoorbeeld vanavond om 18.00 uur, als Nederland speelt, op de Belgische blokkeerder die met de middenaanvaller van Nederland meeloopt. Beijl: "Zij volgt haar altijd. Dus als onze middenaanvaller naar links loopt en de Belgische loopt mee, dan komt er rechts ruimte. Want in plaats van twee, moet je nu nog over één persoon slaan. Dat levert een hogere waarschijnlijkheid op dat je het punt wint."

Het gebruik van statistiek in het volleybal gebeurt al heel lang. Toch wordt bondscoach Morrison meer een statistiekenman genoemd dan zijn voorganger Giovanni Guidetti. Beijl ziet vooral bij de trainingen verandering: "Jamie gebruikt nog meer statistiek: als hulpmiddel voor hoeveel het team groeit. We scouten bijna bij elke training. Giovanni gebruikte het meer voor de grote lijnen, Jamie is van de kleinere hapjes, van de spelers individueel."

De grote vraag is wel hoe te voorkomen dat de groep zich gaat gedragen als robots, als speelsters zonder vrije wil. Beijl: "We zijn een vrolijke groep. Gevoel is de basis waarmee ze op het veld staan. Als de statistieken uitwijzen dat X beter is, maar ze doen Y, dan gaan ze niet het gevang in. Maar zij zijn professioneel genoeg om te zien dat een bepaalde manier van samenspelen resultaat heeft. Met nattevingerwerk ga je onherroepelijk een keer nat."

En soms is het leven gewoon heel simpel. Want wie de sterkste tegenstander is in de poulefase, daarvoor heeft Beijl geen analyse nodig: "Servië, die staan derde van de wereld."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden