Oostenrijk

Terwijl ik dit stuk begin te tikken, zijn de definitieve uitslagen over de presidentsverkiezingen in Oostenrijk net binnen. Maar ongeacht hoe het resultaat van de eindstrijd tussen FPÖ-kandidaat Norbert Hofer en de groene liberaal Alexander Van der Bellen ook zou zijn uitgevallen, het kwaad is al geschied: het Alpenland is tot op het bot verdeeld. Met een monsterscore van rond de 50 procent hebben de rechts-populisten van de FPÖ een ongekende dreun in het gezicht van Europa uitgedeeld.

Om verdere destabilisatie van de EU te voorkomen, is het prima dat deze partij voorlopig niet op de presidentiële fauteuil plaats gaat nemen. Maar ook zonder een FPÖ-president kunnen we eenvoudige scenario's over 'goed en fout' beter achterwege laten om dieper in de materie te kunnen duiken. Deze Oostenrijkse presidentsverkiezingen werden gehouden vlak na de Duitse deelstatenverkiezingen in maart. Toen al haalden de rechts-populisten van Alternative für Deutschland (AfD) scores die ongekend hoog waren en zelfs uniek in het Duitsland van na de oorlog. Volgens een peiling van Bild am Sonntag begin deze maand zou AfD de derde partij van het land worden (vóór de Groenen) als er nu verkiezingen waren. Duitsland is de motor geweest achter een spectaculaire en genereuze politiek ten aanzien van asielmigranten en vluchtelingen. Afgelopen zomer opende Duitsland, gevolgd door Oostenrijk, zijn grenzen en lanceerde Angela Merkel haar bekende wir schaffen das. Binnen enkele weken waren beide landen niet meer in staat hun beloftes van correcte opvang waar te maken en ze hebben nu verhoudingsgewijs het grootste contingent asielmigranten in Europa.

De ideële grond waarop dit welkombeleid was gebaseerd, heeft niet lang stand gehouden. Eerst begon Oostenrijk zijn grenzen min of meer te sluiten. Daarna ging Merkel naar Turkije om Erdogan om hulp te smeken. Het niet fraaie akkoord met de ongekroonde Turkse dictator heeft voorlopig beide landen wat lucht gegeven, maar de boosheid van de Duitse en Oostenrijkse kiezers over de migrantenpolitiek van hun leiders heeft ook recordhoogtes bereikt. Je kunt nu zeggen dat door de unilaterale zet van Duitsland deze zomer niet alleen de stabiliteit en daadkracht van de EU is aangetast, maar dat identiteitsthema's als nooit tevoren een cruciale rol zijn gaan spelen bij kiezers. Wellicht zitten we maar aan het begin van een golf van rechts-nationalisme op dit continent. Natuurlijk is er die ene geïsoleerde zwaluw in London. Maar één moslimburgemeester (Sadiq Khan is onlangs tot burgemeester van Londen gekozen) maakt nog geen Europese lente. Groot-Brittannië neemt amper vluchtelingen op (tot september vijfduizend Syriërs) en de hoofdstad kent geen overvolle azc's en tentenkampen. Het land laat liever zijn kandidaten voor immigratie in de favela's van de Noord-Franse kust jarenlang vegeteren, met Parijs als bewaker. Met de wetenschap van nu, na de Duitse en Oostenrijkse verkiezingen, mag je gerust op die eigenaardige zomer 2015 terugkijken. En je de haren uit het hoofd trekken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden