Oostenrijk en Duitsland ruziën over Energiewende

Te veel groene stroom

Duitse politici hebben het in hun speeches vaak over de Energiewende. Zo noemt bondskanselier Merkel de overgang naar duurzame energie graag een 'kwaliteitssprong' en 'voorbeeld voor andere landen'. Vice-kanselier Sigmar Gabriel spreekt over een 'maatschappelijk project' dat niet meer valt terug te draaien. Bijna een derde van de Duitse stroomvoorziening is inmiddels duurzaam. Windmolens en zonnecellen kunnen volgens de regering bovendien hét nieuwe Duitse exportproduct worden.

Maar steeds meer buurlanden kijken sceptisch naar de Duitse verduurzamingspolitiek. Want Duitse politici mogen graag wijzen op de explosieve groei van groene stroom, ook de kolencentrales draaien nog op volle toeren. Officieel omdat wind- en zonne-energie niet betrouwbaar genoeg zijn, maar de belangen van de industrie en grote Duitse energiereuzen als RWE en EON spelen ook mee.

Dat betekent niet alleen dat Duitsland qua uitstoot van broeikasgassen vrijwel niets is opgeschoten, ook produceert het land vaak veel meer stroom dan het zelf nodig heeft. Dat heeft twee gevolgen: de elektriciteitsprijs is hard gedaald en Duitse overschotten stromen naar buurlanden.

Vooral de Oost-Europese buurstaten klagen dat hun stroomnetten overbelast raken als het in Duitsland een tijd hard heeft gewaaid. Polen heeft daarom schakelaars gebouwd aan zijn grens met de Bondsrepubliek om de toevoer van Duitse groene stroom te kunnen beperken. Tsjechië is daar ook mee bezig.

Nu komt ook Oostenrijk in verzet. "Duitsland produceert te veel goedkope elektriciteit", zei milieuminister Andrä Rupprechter vorige maand in weekblad Der Spiegel. Daardoor lukt het hem en zijn Europese collega-ministers naar eigen zeggen niet of nauwelijks om in eigen land investeringen in groene energie aan te jagen. Die zijn simpelweg bij lange na niet rendabel. Zijn bittere conclusie: door de Duitse Energiewende mislukt de Europese Energiewende.

Daar wil de Oostenrijker verandering in brengen. Volgens weekblad Der Spiegel voert hij in Brussel gesprekken met andere lidstaten en de Europese Commissie om afspraken te maken over kolenstroom. Die is in Duitsland met 40 procent van de totale elektriciteitsproductie nog altijd veel belangrijker dan groene energie en zou volgens Rupprechter moeten worden ontmoedigd door de CO2-uitstoot zwaarder te belasten. Tijdens het EU-voorzitterschap van Oostenrijk in 2018 wil Rupprechter spijkers met koppen slaan, aldus Der Spiegel.

Of het voorstel van Oostenrijk het gaat halen is maar zeer de vraag: in landen als Duitsland en Nederland zijn kolenbelastingen de laatste jaren juist geschrapt. Het land hoopt op steun van Oost-Europese landen en van Jean-Claude Juncker. De voorzitter van de Europese Commissie heeft eerder gezegd dat Europa pionier op het gebied van groene energie moet worden.

Duitsland is geïrriteerd door de houding van Oostenrijk. Nadat minister Gabriel van economische zaken eerder al zijn collega vroeg waarom hij het Alpenland dan niet loskoppelt van het gezamenlijke stroomnet als hij de stroomprijs in eigen land wil opdrijven, kondigde zijn ministerie afgelopen maandag aan de elektriciteit naar Oostenrijk vanaf half 2018 te beperken. Nu nog kunnen Oostenrijkse energiemaatschappijen delen in de Duitse weelde door onbeperkt elektriciteit te kopen - fijn voor de inwoners en industrie van Oostenrijk. De Bondsrepubliek is vervolgens verplicht die te leveren.

Over die afspraak is Duitsland al langer ontevreden. Duitse netbeheerders kunnen niet genoeg stroom leveren omdat het net tussen beide landen dat niet aan kan. Het gevolg is dat Oostenrijkse elektriciteitscentrales worden aangezet om het verschil goed te maken. De extra kosten zijn voor Duitsland omdat het land zich niet aan de leveringsafspraken houdt. Aan die situatie wil Gabriel nu een einde maken door 10 procent van de energiestroom tussen Oostenrijk en Duitsland te beperken.

Tot onvrede van Oostenrijk. De duurdere energie maakt investeringen in groene energieprojecten weliswaar aantrekkelijker, maar betekent een concurrentienadeel voor de Oostenrijkse industrie.

De Duitse keuze voor duurzame energie blijkt nadelig voor buurlanden. Oostenrijk komt in verzet.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden