Oost-Timor zaterdag naar de stembus

(Novum/AP) - De parlementsverkiezingen zaterdag in Oost-Timor staan in het teken van rivaliteit tussen oudgedienden van de onafhankelijkheidsstrijd in de voormalige Portugese kolonie die later door Indonesië werd ingelijfd. De held van de onafhankelijkheidsstrijd Xanana Gusmao en zijn CNRT-partij proberen de macht te ontnemen aan de Fretilin-partij van oud-premier Mari Alkatiri, die het land heeft bestuurd sinds het zich van Indonesië losmaakte.

De felle rivaliteit tussen de twee kan problemen geven bij de coalitievorming die volgens waarnemers vrijwel zeker noodzakelijk zal zijn. Doordat nog twaalf andere partijtjes meedoen wordt niet verwacht dat een van de twee grote partijen de absolute meerderheid zal behalen.

Na het geweld rond het einde van de Indonesische overheersing werd Oost-Timor vorig jaar opnieuw in chaos gestort toen gevechten uitbraken tussen het leger en de politie.

Zevenendertig mensen kwamen om en 155.000 sloegen op de vlucht. Buitenlandse troepen hielpen de orde herstellen en ruim drieduizend buitenlandse vredesmilitairen en vijfhonderd buitenlandse waarnemers moeten er nu voor zorgen dat de verkiezingen ordelijk verlopen. Eerder dit jaar kozen de Oost-Timorezen Nobelprijswinnaar José Ramos-Horta in twee ronden tot president, een grotendeels ceremoniële functie.

De kiezers maken zich vooral zorgen over armoede, werkloosheid, voedseltekorten en de angst voor bendes die nog regelmatig de straten onveilig maken. Alkatiri, een moslim in een voor het overgrote deel rooms-katholiek land, belooft banen te scheppen, nieuwe huizen te bouwen en de verdeeldheid in de veiligheidstroepen weg te nemen.

"Het grote probleem is de veiligheid, het staatsgezag. Mensen moeten het gevoel terugkrijgen dat deze staat zijn eigen gezag heeft, zijn eigen macht om de problemen aan te pakken", aldus Alkatiri, die nog altijd het gevoel heeft dat hij vorig jaar beentje is gelicht in een door Ramos-Horta en toenmalig president Gusmao georkestreerde coup. "Xanana is altijd op zoek naar macht. Macht is voor hem iedereen samen onder zijn commando. Hij heeft geen capaciteiten. Hij heeft helemaal geen plan. Hij probeert zijn charisma te gebruiken."

Op zijn beurt heeft Gusmao weinig goede woorden over voor zijn rivaal. "Gedurende vijf jaar Fretilin, was Alkatiri de grote baas van een mislukte regering", zei hij onlangs op een campagnebijeenkomst.

Julio Tomas Pinto, hoogleraar politieke wetenschap aan de La Paz Universitieit van Oost-Timor, stelt dat de problemen van het land voornamelijk voortkomen uit de wedijver tussen Alkatiri en Gusmao om de controle over de strijdkrachten, die grotendeels bestaan uit voormalige verzetsstrijders. "Het grote probleem is Xanana en Alkatiri. Wij hebben geen verzoening van het volk nodig, maar een verzoening in de elite."

Een alternatieve kandidaat is Fernando 'Lasama' de Araujo, leider van de Democratische Partij. Een wisseling van de wacht is al lang overtijd, zegt hij. "De oude generatie zit vol haat, onverdraagzaamheid en is antidemocratisch. Veel mensen beseffen al dat ik het alternatief ben in dit land."

Wie de verkiezingen ook wint, hem wacht een zware taak. Ongeveer 100.000 mensen die vorig jaar hun huizen zijn ontvlucht verblijven nog altijd in overvolle kampen in en buiten de hoofdstad Dili. VN-organisaties waarschuwen dat voor 200.000 mensen voedselgebrek dreigt omdat de oogst door droogte en sprinkhanen is verwoest. En met de bestaande verdeeldheid binnen de strijdkrachten hoeft er maar weinig te gebeuren om nieuw geweld te doen losbarsten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden