Oorpijn tijdens het vliegen, kan dat serieus kwaad?

Iedereen kent het gevoel van 'dichte oren' tijdens het vliegen. De een gaapt, de ander kauwt om er vanaf te komen, maar soms lukt dat niet. Met behoorlijke pijn als gevolg. Kun je dat voorkomen? En wat is de kans op blijvende fysieke schade?

Een Trouw-lezeres valt kort voor de landing in slaap en als ze wakker wordt, merkt ze dat haar oren niet meer 'open willen'. Ze hoort bijna niets meer en de pijn wordt erger naarmate het vliegtuig verder daalt. Ze raakt een beetje in paniek, want ook het slikken en gapen haalt niets meer uit. Pas een kwartier na de landing verdwijnen de klachten. Toevallig overkwam haar vriend precies hetzelfde na zo'n hazenslaapje in het vliegtuig. Wat gebeurt er precies in zo'n situatie en kan het kwaad?

De pijn en het tijdelijk niet goed kunnen horen, kan minuten tot uren duren", zegt Dr. Rob van der Hulst, kno-arts verbonden aan Ziekenhuis Amstelland. "Het is erg vervelend en het kan iedereen overkomen, maar ernstig is het niet. Vooral niet als het na een kwartier is verdwenen."

Boosdoener is een afvoergangetje dat van het middenoor naar de neus loopt. Deze zogeheten buis van Eustachius is cruciaal voor de werking van het middenoor, omdat hiermee luchtdruk in het oor wordt geregeld. De steeds aanwezige lucht in de holte van het middenoor is afgesloten van de buitenwereld met een trommelvlies. Lucht kan alleen ontsnappen of worden toegevoerd via de buis van Eustachius.

Vervelend wordt het als deze drukregulerende buis onvoldoende werkt, zegt Van der Hulst. "Als een vliegtuig gaat landen, stijgt de druk in de cabine. Daardoor komt er ook druk te staan op het trommelvlies en wordt deze licht ingedrukt. Je hebt als ware in het middenoor een luchtbel zitten. Door de toenemende druk van buiten krijg je het gevoel dat je oren 'dicht zitten'.

Doorgaans ben je dit gevoel snel kwijt als je slikt, of als je door te 'klaren' lucht met gesloten neus via de buis naar de oren perst. Op die manier wordt de druk aan de binnen- en buitenkant van het trommelvlies weer gelijk. Maar bij mensen die verkouden zijn of een minder goed ontwikkelde buis van Eustachius hebben, lukt dat niet zo snel. Er ontstaat pijn en het gehoor wordt gedempt. Eenmaal op de grond verdwijnt dat weer.

Een ergere variant van oplopende druk in de oren is barotrauma. Dan heb je een rood trommelvlies, door gesprongen bloedvaten. Het trommelvlies kan ook beschadigd raken, maar dat hoeft niet. Barotrauma gaat gepaard met echt hevige pijn, zegt Van der Hulst. "Patiënten met barotrauma die ik zie, komen dan echt huilend van de pijn binnen."

Wat helpt tegen dichte oren zijn vliegdoppen met een keramische filter, geeft de specialist in luchtvaartgeneeskunde als tip. "Deze oorpluggen vertragen het drukverval, waardoor men meer tijd heeft om te klaren. Neusspray kan ook nog een steentje bijdragen."

En niet meer in slaap vallen? "Slapen is op zich het probleem niet, maar je kunt wel te laat zijn met klaren of slikken", zegt Van der Hulst. "Als er druk komt te staan op het trommelvlies, word je vanzelf wel wakker. Maar dan is de pijn er wellicht al en ben je te laat met klaren. Wil je er zeker van zijn dat je niet met pijnlijke oren ontwaakt? Blijf dan wakker vanaf een uur voor de landing."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden