Oorlogstrauma ouder dan de weg naar Rome

Assyrische soldaten.Beeld thinkstock

Al sinds de mensheid oorlog voert, komen soldaten met angststoornissen terug van de ellende aan het front. Assyrische krijgers hadden meer dan drieduizend jaar geleden al last van posttraumatische stressstoornis (PTSS), ontdekten onderzoekers aan de Britse universiteit Anglia Ruskin. Daarmee is de aandoening veel ouder dan gedacht.

De onderzoekers vertaalden teksten uit Mesopotamië (grofweg het huidige Irak) uit de tijd van de Assyrische dynastie (1300 tot 690 voor Christus). Uit de medische teksten blijkt dat oorlog ook toen al grote psychologische impact op sommige soldaten had. Zo kwamen de onderzoekers in de teksten onder meer de koning van Elam tegen, die een sterke gedragsverandering onderging na een oorlog.

De Assyriërs verklaarden de symptomen anders dan medici tegenwoordig doen. Ze dachten dat het gedrag van de soldaten veranderde doordat ze werden achtervolgd door de geesten van de tegenstanders die ze in de strijd hadden vermoord. Zo maakte een tekst melding van een soldaat die 'zich anders gedraagt, vergeetachtig is en over zijn woorden struikelt'. Volgens de medicus die deze diagnose stelde, kwam dat doordat een geest hem achternazat.

De getraumatiseerde soldaten leden onder meer aan slapeloosheid en depressies. "Oorlogvoeren deed men in de Oudheid met minder geavanceerde wapens dan nu, maar het risico op letsel en de dood door zwaarden, slingers of pijlen was net zo beangstigend", concluderen de onderzoekers.

Tot dit onderzoek was de oudste verwijzing naar een aandoening die wij als PTSS zouden omschrijven, terug te voeren naar de oude Grieken. De Griekse geschiedschrijver Herodotus schreef over de Atheense soldaat Epizeles, die na de slag tegen de Perzen bij Marathon in 490 voor Christus plots last kreeg van hysterische blindheid.

Assyrische mannen met dienstplicht waren overigens met enige regelmaat op het slagveld te vinden. Ze moesten meedraaien in een cyclus waarbij ze elke drie jaar werden opgeroepen om te vechten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden