Oordeel over veiligheid bijna overal anders

Drie EU-landen publiceren nu zwarte lijsten van vliegbedrijven. Maar Europese passagiers hebben er vrijwel niets aan.

De lijst die België gisteren voor het eerst bekendmaakte, bevat alleen negen vrachtvervoerders, vooral uit Afrikaanse landen die niet of nauwelijks toezicht houden op hun vliegtuigen.

Ook Frankrijk publiceerde gisteren een lijst. Daarop staan vier obscure bedrijven, die vrijwel onbekend zijn in Europa, plus het Thaise Phuket Airlines. Dat bedrijf, dat vier jaar geleden werd opgericht, staat aan de rand van de financiële afgrond. Het vliegt alleen nog maar op een paar Thaise routes en naar buurland Burma. Phuket Airlines staat sinds deze zomer ook op een zwarte lijst die de Britten eerder al bekendmaakten. Ook Nederland weert het bedrijf. Een poging van Phuket Airlines om een route naar Zuid-Korea te openen strandde deze maand toen het bedrijf daar zijn onderhoudsrekeningen niet kon betalen.

Deze zomer groeide de aandrang om zwarte lijsten openbaar te maken na vier grote ongelukken in Canada (Air France), Italië (Tuninter uit Tunesië), Griekenland (Helios Airways uit Cyprus) en Venezuela (West Caribbean Airways uit Colombia). Geen van deze bedrijven staat op de nu bekende zwarte lijsten.

Alleen Europeanen die uithoeken van de wereld bereizen, zouden iets aan de lijsten kunnen hebben. Maar het is de vraag of ze in het geïsoleerde Noord-Korea een andere keus hebben dan het door Frankrijk verboden Air Koryo.

Phuket Airlines is de enige maatschappij die op meer dan één zwarte lijst voorkomt. Verder zijn de lijsten van België, Frankrijk en Groot- Brittannië verschillend.

Dat komt doordat de beoordeling van vliegbedrijven een nationale zaak is. De nationale inspecties controleren alleen op de eigen luchthavens. Wie daar niet komt, wordt ook niet beoordeeld door dat land.

Ook de normen verschillen van land tot land. Dat bleek eerder dit jaar toen Nederland het Turkse Onur Air in de ban deed, terwijl het bedrijf zijn Nederlandse passagiers wel in België mocht afleveren. Nadat een Boeing van het Egyptische Flash Air begin vorig jaar in de Rode Zee was gestort, waarbij 134 Fransen omkwamen, bleek dit bedrijf in Zwitserland een vliegverbod te hebben. Flash Air noch Onur Air staat nu op zwarte lijsten.

De Europese Commissie zou graag gezamenlijke EU-lijst willen opstellen om passagiers duidelijkheid te geven. Maar de onderhandelingen over de vereisten moeten nog beginnen. Vanaf mei volgend jaar moeten de EU-landen wel de mankementen die zij aantreffen bij vliegbedrijven van buiten de EU, aan elkaar melden. Maar dat is bij lange na nog geen Europese zwarte lijst. Een Europese controlerende luchtvaartinstantie staat nog in de kinderschoenen. Dus zal de EU nog lang afhankelijk blijven van nationale inspecties en hun lijsten.

Inspectie maakt geen zwarte lijst maar wel betere website

De inspectie voor verkeer en waterstaat past de website aan om beter duidelijk te maken welke luchtvaartmaatschappijen een landingsverbod hebben of extra worden gecontroleerd. Wanneer de aanpassing klaar is, kon een woordvoerder gisteren nog niet aangeven.

Dat vindt het ministerie voorlopig voldoende. Een zwarte lijst komt er nog niet. Nederland wacht op een Europese regeling en vindt de initiatieven voor een zwarte lijst in Frankrijk en België ,,onoverzichtelijk”. Het departement meent dat op de website al een schat aan informatie is te vinden over luchtvaartmaatschappijen.

De Consumentenbond betreurt de opstelling van Nederland en wil dat ook staatssecretaris Schultz opdracht geeft om een zwarte lijst te maken. ,,De vertaalslag naar de consument ontbreekt.”

De bond wil ook dat er op basis van controles van de inspectie sterren worden uitgedeeld aan maatschappijen zoals ook hotels met twee, drie of vier sterren prijken.

KLM vindt het idee van de Consumentenbond onzinnig. ,,Geen sterren. Een luchtvaartmaatschappij is veilig of onveilig. Niks ertussen in.”

KLM steunt de lijn van Schultz: ,,Het zou goed zijn als er in Europa één systeem wordt gehanteerd.” Tot die tijd kan de aanpak blijven zoals nu. ,,Nederland heeft bewezen adequaat op te treden als er iets mis is”, aldus KLM.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden