Oom Wanja

toneel

Toneelschuurproducties *****

"Ik ben saai en onbeduidend en heel erg ongelukkig." Ze zegt het met een lach maar de wanhoop druipt ervan af. Gevangen in haar relatie met de oude en belachelijk zelfingenomen professor Serbrjakov is de beeldschone Jelena compleet futloos, ongeïnspireerd, lamgeslagen. In haar lethargie sleept ze iedereen mee: Wanja en dokter Astrov verworden van hardwerkende mannen tot slappe weekdieren en zelfs haar stiefdochter Sonja verliest alle sprankeling. In Anton Tsjechovs 'Oom Wanja', nu in regie van Erik Whien bij Toneelschuurproducties, is iedereen slachtoffer van een uitzichtloos bestaan.

Het leven op het landgoed dat Wanja en Sonja jarenlang met hard werken onderhielden, is met de komst van de professor en zijn vrouw helemaal plat komen te liggen. Veel meer dan hangen, eten, veel drinken en zeuren gebeurt er niet. Het landgoed wordt in deze voorstelling verbeeld door een enorme berg huisraad en rommel, met houten schotten afgeschermd. Een mooie vondst, die schotten, want de acteurs kunnen ze zelf naar beneden laten vallen en plaatsen zo (ook letterlijk) een kader om hun scènes heen. De spookachtige soundscape erbij maakt dat het geheel een unheimische sfeer ademt: in dit oord zal niemand zich ooit echt gelukkig kunnen voelen.

Voor wie zich kan overgeven aan deze triestheid valt er veel, heel veel, te genieten. Whien stuwt zijn acteurs op tot grote hoogten en voegt hier en daar een subtiel vleugje komisch absurdisme toe. Naomi Velissariou is onwaarschijnlijk intrigerend als de lethargische Jelena. Briljant hoeveel verschillende betekenissen zij alleen al met haar subtiele mimiek weet over te brengen. Han Kerkhoffs en Mariana Aparicio Torres als respectievelijk de professor en zijn dochter Sonja spelen misschien iets minder gelaagd maar zorgen daarmee wel voor de nodige vaart en frisheid. Ali Ben Horsting maakt van de bevlogen, afgestompte arts een geweldig complex personage. En natuurlijk de onvergelijkbare Jeroen de Man als Wanja. Met zijn schutterige en speelse bewegingen, overstromende emoties en onberekenbare maar zeer goed voor te stellen gedrag, geeft hij aan het begrip naturel spel een nieuwe dimensie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden