'Oom Donald heeft anno 1999 een mobieltje'

Donald Duck wordt dit jaar 65. In Nederland worden zijn belevenissen al 47 jaar opgetekend in het weekblad dat zijn naam draagt. Donald Duck-hoofdredacteur Thom Roep zal eerder met pensioen gaan dan de opvliegende eend, dat weet hij zeker. Want 'Oom Donald' gaat met zijn tijd mee. Zo krijgt hij binnenkort zelfs een e-mailadres. Maar seks, drugs en een huwelijk met Katrien blijven uit den boze.

,,Strips zijn mijn hobby en ik krijg er nog voor betaald ook. Wat wil je nog meer?', lacht de 47-jarige hoofdredacteur van 'het vrolijkste weekblad van Nederland'. Roep werkt al 25 jaar voor de Donald Duck. ,,Al mijn collega-hoofdredacteuren wisselen na vijf jaar van blad. Die hebben meer bevrediging in het vak van hoofdredacteur dan in het product zelf. Daar ben ik een uitzondering op. Een jaar of tien geleden heb ik me echt afgevraagd of ik nou in die voetsporen van carrière en ontwikkeling moet volgen. Nee, dacht ik toen. Hier ben ik goed in. En ik vind dit verschrikkelijk leuk.'

Na de pedagogische academie was Roep te lui om te gaan studeren. ,,Ik zocht iets in het onderwijs, maar was daar niet honderd procent van overtuigd. Tot ik een advertentie voor redacteur bij de Donald Duck zag. Wauw, dacht ik. Ik las de PEP, de Sjors, Ducks en schreef al strips. Nu dank ik iedereen op mijn blote knieën dat ik nooit het onderwijs ben ingegaan. Dat is een zegen voor de mensheid.'

Donald Duck is met 350 000 abonnees het vierde publiekstijdschrift van Nederland, terwijl het verder slecht gaat met stripbladen. Roep: ,,In de jaren tachtig en zeventig waren stripverhalen je-van-het. Nu besteedt de jeugd zijn tijd en geld op een andere manier. Ze spelen voor de computer. Het aantal stripbladen is tegenwoordig gehalveerd. Alleen Donald Duck en Tina, voor meisjes, bestaan nog. Buitenlandse bladen als Robbedoes en Suske en Wiske zijn alleen in de leesportefeuille verkrijgbaar.'

Een vrolijk weekblad voor jong en oud - dat is de kracht van het Disney-weekblad. Roep: ,,We zoeken het in meerdere niveaus om leuk te zijn. Kijk, als de tekeningen leuk zijn en de verhalen spreken aan, dan lezen kinderen de Duck vanzelf. Het meelezen van ouderen is de kunst. Dubbele bodems. Als we in een verhaal vertellen over W. F. Zeurmans, leggen de ouderen onmiddellijk de link met W. F. Hermans, terwijl het voor de kinderen niet storend is als ze dit niet weten. Die knipoogjes zijn juist leuk. We upgraden ons taalgebruik.'

Maar ook traditie speelt een rol. ,,De vijftigers van nu voelden zich zo rijk en gelukkig met de Donald Duck in hun jeugd, dat vaders en moeders hun kinderen willen laten delen in het Duck-geluk. 'Daar heb ik zo'n leuke jeugd mee gehad', is vaak een excuus om zich te abonneren.'

Donald Duck is een loser. Daarom is de eend juist zo succesvol, verklaart Roep. ,,Donald heeft alle slechte en irritante eigenschappen die een mens kan hebben. Eigenschappen die je graag bij een ander ziet. Niet bij jezelf. Donald is onredelijk, opvliegend, inconsequent, een pedagoog van het jaar nul maar heeft een gigantisch hart. Hij kan nog zo stom en bot doen, maar hij weet ook wanneer hij fout is geweest.'

In de magere jaren na de Tweede Wereldoorlog, in 1952, verscheen de eerste Donald Duck. Juist in die periode school de succesformule van het blad. Als hetzelfde blad nu gelanceerd zou worden, zou het waarschijnlijk niet zo populair zijn, aldus de hoofdredacteur. ,,In de jaren vijftig had je geen Internet en televisie. Je moest de eindjes aan elkaar knopen. En toen was de Geïllustreerde Pers zo geniaal om tweeënhalf miljoen kleurige Donald Ducks te drukken. En die door bladenmannen bij kindertjes in de bus te stoppen, naar speeltuinen, zwembaden en scholen te gaan. Dat was me een cadeautje. Donald Duck was het gesprek van de dag. Vijftien cent kostte het.'

Anno 1999 skeeleren de neefjes en bedient Donald zich van een mobiele telefoon. Kreeg Duckstad in de jaren zestig nog bezoek van filmster Brigitte Barduck, tegenwoordig heet ze Pamela Eenderson.

,,Toch veranderen de taboes niet', zegt Roep. ,,We doen niets met politiek en godsdienst. Dat is één. Seks, drugs en rock 'n roll is nummertje twee. Maar verhalen mogen best roldoorbrekend zijn. Bijvoorbeeld dat Katrien niet de breiende tuthola van de damesclub is die over niets anders dan recepten kan praten, maar aan een eigen carrière bouwt.' En Katrien heeft sinds kort, net als Donald, haar eigen blad.

Al is de redactie voorzichtig, er zijn altijd lezers die zich ergens aan storen. ,,Als Donald Duck zijn neefjes met een twijgetakje achter de kont zit, krijg ik daar brieven over. Tere zieltjes enzovoorts. Dan denk ik: het is een eend in een matrozenpakje! Klaar. Als ik te veel verhalen over de heksen madame Mikmak en Zwarte Magica achter elkaar in het blad zet, krijg ik klachten. Dat is occult, niet in overeenstemming met de Bijbel.'

Een verkapte vloek als 'lieve hemel' mag niet. Dat wordt 'lieve help'. Jeetje komt van Jezus. Dus verzin ik een ander woord. 'Alle donders' kostte me twintig abonnees. Kul schijnt geil te beteken in middeleeuws Nederlands, maar als ik het woord flauwekul niet meer mag gebruiken, houdt het op.'

,,Sommige mensen gaan bloedserieus in op de verhalen. Die klagen over het kapitalisme van Dagobert Duck of vragen of Gijs Gans homo is. Er zijn een heleboel dingen die normaal geaccepteerd worden in deze maatschappij, waarmee je bij de Donald Duck niet moet aankomen. Ik zal geen twee kerels hand in hand in het Cornelis Prul park tekenen.'

,,Niet omdat ik het niet wil, maar omdat ik weet - laten we heel eerlijk zijn - dat niet alles geaccepteerd is, ook al roepen mensen van wel. Als je voor tien man kookt, zijn er acht die het echt lekker vinden. Twee hebben wel wat te zeiken. Zo is het ook bij de Donald Duck.'

En dan zijn er nog de befaamde incomplete gezinnen in Duckstad en omstreken. De Boze Wolf voedt zijn zoontje op, de drie biggetjes worden opgevoed door de oudste big, Minni en Mickey hebben een lat-relatie, maar wonen nooit samen. En Oom Donald kreeg in 1938 zijn neefjes een week te logeren, maar die zijn nooit meer weggegaan. Alleen het Indiaantje Hiawatha komt uit een happy family.

Dat is niet bedoeld om taboes te doorbreken, zegt Roep. Die incomplete gezinnen zijn volgens de hoofdredacteur geboren om saaiheid te vermijden. ,,Nu heb je veel meer stof voor rare conflicten en situaties. Met een keurig huisgezin zijn avontuurlijke reizen over de wereld niet mogelijk.'

In de Duck zijn de neefjes soms slimmer dan hun oom; ze zijn af en toe gedwongen om volwassen te handelen. Als een wijze echtgenote Donald op de vingers tikt, loop je de kans saai te worden.'

Daarom zal Donald ook nooit met Katrien trouwen, zegt de hoofdredacteur. ,,Dat haalt alle spanning eruit. Misschien zit er over tien jaar een of andere gek aan het hoofd van Disney die dat wel leuk vindt. Superman is ook getrouwd na veertig jaar. Dat was toen wereldnieuws.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden