Nelleke Vedelaar en Lodewijk Asscher op het ledencongres van de PvdA.

Politiek

Ook zonder GroenLinks denkt PvdA de grootste te worden

Nelleke Vedelaar en Lodewijk Asscher op het ledencongres van de PvdA.Beeld Werry Crone

De PvdA blaakt van het optimisme. Partijleider Asscher denkt dat zijn partij volgend jaar de verkiezingen wint, ook zonder fusie met GroenLinks.

Het congres van de PvdA voltrekt zich zaterdag bij tijd en wijle in een volmaakt niets-aan-de-handsfeertje. Partijleden groeten elkaar uitbundig tijdens de lunchpauze, een voorjaarszonnetje schijnt door de ramen van het Nieuwegeinse congrescentrum en een coverband speelt een kabbelende uitvoering van Paul Simons ‘You can call me Al’. In het verleden wilden PvdA-congressen nog weleens gespannener verlopen.

Een jaar voor de verkiezingen willen de sociaaldemocraten vooral geen chagrijn toelaten. Er wordt gediscussieerd over fundamentele zaken – over een fusie met GroenLinks bijvoorbeeld – maar op welgeteld twee keer ‘boe’ vanuit de zaal na, gaat alles in harmonie.

De PvdA heeft dan ook reden tot optimisme. Na het absolute dieptepunt in de partijgeschiedenis, toen de partij bij de verkiezingen in 2017 van 38 naar 9 zetels terugviel, is zij langzaam maar zeker begonnen aan een opmars. Met tastbaar resultaat, afgelopen mei. Onverwachts won de partij onder aanvoering van Frans Timmermans de Europese Verkiezingen. De PvdA doet er weer toe. Partijvoorzitter Nelleke Vedelaar vat dat gevoel ’s ochtends samen, als nieuwe partijbestuursleden gekozen zijn. “Het vorige partijbestuur had een moeilijke tijd achter de rug. Nu hebben we een nieuw bestuur, in een tijd dat we weer vooruit kunnen kijken.”

Gewaagde voorspelling

Toch is het herstel broos. In de peilingen scoort de partij tussen de 13 en 17 zetels, een aantal dat nog niet zo lang geleden als dramatisch zou zijn beschouwd. Het doet niets af aan de ambitie van partijleider Lodewijk Asscher. Als hij aankondigt dat hij opnieuw lijsttrekker wil zijn, krijgt hij een staande ovatie van de zaal. Tegenkandidaten zijn er nog niet.

Asscher mikt hoog. In een politiek speelveld waarin de grootste partij misschien maar 25 zetels scoort, geeft hij zichzelf, met zijn ervaring als vicepremier, een goede kans om minister-president te worden. In zijn slottoespraak doet hij een gewaagde voorspelling: “Wij gaan deze verkiezingen winnen!”

Maar hoe reëel is dat? Sommige congresgangers vinden die ambitie wel erg optimistisch. Oud-Kamerlid Niesco Dubbelboer, tevens oud-voorzitter van het wetenschappelijk bureau is het stelligst: “Als je door je oogharen kijkt, is het te gek voor woorden om te denken dat we weer die brede volkspartij kunnen worden.” Daarom zit er volgens Dubbelboer maar één ding op: fuseren met GroenLinks. “Als we niet samengaan, dan wordt waarschijnlijk een rechtse partij het grootste.”

Samenwerking

De afgelopen maanden groeide de roep om een fusie tussen GroenLinks en PvdA. Volgens kiezersonderzoeken zou zo’n partij een grote kans maken om de grootste te worden. Afgelopen maandag deelden de drie linkse partijen een Amsterdams podium. Leden van GroenLinks, Pvda én SP- reageerden enthousiast op een eventueel samengaan.

Het PvdA-partijkader wil er niet aan. Vergaande samenwerking wel, een fusie niet. In Den Haag proberen de partijen al langer samen te werken, al leverde dat al de nodige rimpelingen op. Bijvoorbeeld toen GroenLinksleider Jesse Klaver, door aan te kondigen voor alle kabinetsbegrotingen te stemmen, een machtsmiddel uit Asscher zijn handen sloeg. Volgens het partijbestuur en de Tweede Kamerfractie gaat de samenwerking prima zo. Kamerlid Lilianne Ploumen: “De linkse partijen maken het zuurder en zuurder voor het kabinet. De samenwerking is er al van dag tot dag.” Uiteindelijk stemt 61 procent van de leden tegen de motie die oproept tot een fusiepartij.

Van Mei Li Vos, fractievoorzitter in de Eerste Kamer, mag de samenwerking nog inniger. Zij ziet een stembusakkoord voor de volgende verkiezingen wel zitten. “Dan weet de kiezer dat je bij een stem op één van ons een links motorblok krijgt bij de kabinetsformatie. Je moet elkaar niet te veel aanvallen over die paar minuscule verschillen.” Een fusie vindt ze te vroeg, al is het maar vanwege het organisatorische gedoe, kort voor de verkiezingen. “Maar ik denk dat we over tien jaar terugkijken op deze tijd vanuit een samenwerking die veel hechter is.”

Lees ook:

Wie snel een linkse fusie verwacht, komt bedrogen uit

De linkse oppositie dreigt tegen het complete belastingplan van het kabinet te stemmen als de korting op de winstbelasting niet van tafel gaat. Vergaande linkse samenwerking zit er voorlopig niet in.

Lodewijk Asscher werkte aan een nieuw verhaal voor zijn partij: ‘Ik heb veel geleerd van hoe het beter kan dan vroeger’

PvdA-leider Lodewijk Asscher dacht na over de oorzaken van het enorme zetelverlies in 2017. En hij werkte aan een nieuw verhaal voor zijn partij. ‘De tijdgeest is aan het veranderen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden