Ook zonder beeld blijft muziek John Williams overeind

klassiek

Filmmuziek John Williams Nederlands Symfonie Orkest
****

Het internationaal aan de weg timmerende Nederlands Symfonie Orkest (voorheen Orkest van het Oosten) mag zich met die naam niet meer afficheren. Het Hof vernietigde een maand geleden in hoger beroep de uitspraak van de rechtbank die eerder vond dat Nederlands Symfonie Orkest (NSO) helemaal niet te veel leek op Nederlands Philharmonisch Orkest (NedPhO). Dat laatste orkest, dat de procedure in 2011 begon, kreeg dus in hoger beroep alsnog gelijk.

Het NSO moest binnen veertien dagen na dagtekening van het arrest bij de voorbereiding van en met ingang van seizoen 2014-2015 ieder gebruik van de aanduiding NSO voor optredens in het Nederlands taalgebied staken en gestaakt houden. Eind vorige week was het NSO te gast in de Robeco Summer Nights van het Amsterdamse Concertgebouw, de zaal waarin het NedPhO normaliter domicilie heeft. Het NSO trad in dat 'hol van de leeuw' vooralsnog gewoon aan met de 'verboden' naam. In een reactie op het vonnis had het NSO eerder al laten weten zich er niet aan te zullen houden.

De relatie tussen NSO en NedPhO is inmiddels danig bekoeld - er wordt niet met elkaar gepraat. Maar wat is het probleem nou eigenlijk? In Londen musiceren het London Symphony Orchestra en het London Philharmonic Orchestra al vele jaren harmonieus naast elkaar. Verwarring over de namen is er nooit. In Wenen bewaren de Wiener Philharmoniker en de Wiener Symphoniker al tijdenlang de vrede. Als er in steden als Londen en Wenen geen problemen zijn, waarom in Nederland dan wel bij twee orkesten die de landsnaam bijvoeglijk willen gebruiken? Het NSO riskeert overigens wel hoge boetes.

In het Concertgebouw werd vrijdagavond de naam NSO niet weggemoffeld. Integendeel. De naam stond pontificaal op de programmafolder en filmactrice Anna Drijver, die de avond presenteerde, had het een paar keer luid en duidelijk over 'het Nederlands Symfonie Orkest'.

Dat Drijver er was, had te maken met het programma, dat in zijn geheel gewijd was aan de Amerikaanse filmcomponist John Williams (1932). Williams, gelauwerd met Oscars en tal van andere prijzen, is een fenomeen. Een uitstekend componist, slim bovendien. Maar op zijn muziek wordt door de klassieke wereld een beetje neergekeken. Volkomen ten onrechte.

Onder leiding van Ernst van Tiel speelde het NSO een doorsnee uit Williams' vele filmscores. En ja, zijn muziek spreekt gemakkelijk aan, maar is nergens makkelijk te noemen. En het mooie op deze avond was om te ontdekken dat de muziek, ook los van de beroemde filmbeelden waarbij ze geschreven werd, overeind blijft.

Want die beelden zijn nogal iconisch. Ga maar na: 'Jaws', 'Star Wars', 'Indiana Jones', 'Schindler's List', 'Harry Potter', 'E.T.' en 'Jurassic Park'. Uit dit lijstje blijkt dat Williams de favoriete componist is van Steven Spielberg.

Van Tiel zweepte het NSO mooi en ritmisch op. De stampvolle zaal genoot volop en herkende natuurlijk alles. De teksten van Drijver hadden niet zo veel om het lijf en de vele buitenlandse bezoekers kregen er zonder vertaling niets van mee.

De twee dreigende noten van 'Jaws' bouwt Williams uit tot een martelend ritme dat zo uit een partituur van Bartók kan komen. En in het schitterende thema uit 'Star Wars' plakt Williams zonder gêne een rij akkoorden uit de Tweede van Mahler. En hoe hij het thema van de 'Indiana Jones'-films door talrijke variaties jaagt, is pure klasse. Lorenzo Gatto speelde de vioolsolo uit 'Schindler's List' vol overgave. Mooi programma van het NSO.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden