Ook VS zijn zich bewust van belang van de Noordpool

Natuurlijke schatten onder ijskap

VAN ONZE REDACTIE BUITENLAND

Aan boord van de Helmer Hanssen, een poolonderzoeksboot, keek Hillary Clinton samen met haar Noorse collega onder een grauwe hemel uit op het fjord en de besneeuwde bergtoppen.

Op het eerste gezicht leek het een leuk ontspannen weekendje voordat ze Turkije en de Kaukasus bezoekt, waar zware thema's als Syrië en Iran wachten. Maar Clintons boottochtje in het noordpoolgebied bij het Noorse Tromsø kan ook uitgelegd worden als een voorproefje op wat de komende decennia een van de grotere conflicten kan worden: de strijd om het poolgebied en zijn enorme natuurlijke schatten.

Want onder die poolkappen ligt naar schatting ruim 20 procent van 's werelds onontdekte olie- en gasreserves, alsook enorme hoeveelheden andere grondstoffen als diamant, zink en ijzererts. Daarnaast zal een veranderend klimaat steeds meer vaarroutes steeds grotere delen van het jaar bevaarbaar maken, met revolutionaire gevolgen voor de mondiale scheepvaart.

Het bezoek van de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken kwam twee maanden na een overeenkomst tussen Noorwegen en Rusland om hun militaire samenwerking in het poolgebied te verstevigen. Die samenwerking is er volgens de kenners in eerste instantie op gericht om de Chinezen te weren. Want energieslurper Peking ontplooit al enkele jaren steeds meer activiteiten in het poolgebied, waarbij het ongekende belangstelling aan de dag legt voor IJsland en Groenland, potentiële energieleveranciers en bovenal toekomstige aanleghavens bij een smeltende noordpool. China heeft zich ook al gemeld voor een permanente waarnemersstatus bij de Arctische Raad, het samenwerkingsverband van Noordpoollanden. Oslo en Moskou voelen daar weinig voor. Overigens heeft Nederland die status al wel en heeft de EU hem ook aangevraagd.

Terwijl ook de Russen volop aan de slag zijn in het poolgebied, zowel op het gebied van (toekomstige) energiewinning als het openbreken van vaarroutes, leek Washington nog wat terughoudend.

Toch gaf Clinton in Noorwegen een sein dat ook Washington zich bewust is van het belang van het gebied. "Veel landen onderzoeken al de mogelijkheden voor het winnen van natuurlijke grondstoffen en nieuwe waterwegen", aldus Clinton na haar boottocht. "Ook wij zijn ons bewust van de geopolitieke betekenis van het poolgebied."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden