Ook vogels van de leg door klimaatverandering

Een zwarte mees Beeld anp
Een zwarte meesBeeld anp

Door de klimaatveranderingen valt het voorjaar vroeger, waardoor vogels eerder beginnen met broeden. Hierdoor leggen vogels hun eieren ruim een week eerder dan 25 jaar geleden. Mezen zijn er zelfs twee weken eerder bij. Maar maakt dat weekje (of twee) iets uit voor de vogels?

Tom Scheele

Volgens Ruud Foppen van Sovon Vogelonderzoek Nederland is de vervroeging van de leg op zich niet erg. Sovon levert vogelcijfers aan het
Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) die deze vanmorgen publiceerde. Foppen: "Het is zelfs goed dat vogels zich aanpassen aan de omstandigheden. Maar andere diersoorten doen dit natuurlijk ook."

Mismatch
Die aanpassing is waar het misgaat, volgens Foppen. Veel vogelsoorten zijn voor hun voedsel afhankelijk van rupsen en de jaarlijkse rupsenpiek heeft door het vervroegde voorjaar ook verplaatst. Daardoor valt de rupsenpiek niet meer gelijk met het moment waarop de jonge vogeltjes geboren worden. "Er zijn indicaties dat deze zogenaamde 'mismatch' te groot wordt en dat zorgt voor een voedseltekort", legt Foppen uit.

Volgens hem liep de rupsenpiek altijd gelijk met het broedseizoen van veel vogelsoorten. "Dat is door de opwarming van de aarde verstoord. Dat de piek gelijk valt met het broedseizoen is evolutionair geregeld. Zo is er genoeg voedsel voor de kleintjes. Doordat het klimaat versneld verandert, hebben de vogels geen tijd om zich daaraan aan te passen. Daar moeten een paar generaties overheen gaan."

Uitwijken
Maar we hoeven volgens Foppen niet bang te zijn dat hierdoor vogelsoorten uitsterven. "De populatie dunt soms uit, maar als er echt een tekort aan voedsel is, verplaatsen de vogels zich of passen zich aan", zegt hij. Dat gebeurt volgens hem nu al; vogels uit Zuid-Europa trekken naar Nederland, vogels uit Nederland verhuizen verder naar het noorden.

Sommige vogels moeten we dus missen, maar - er is ook goed nieuws volgens Foppen - we gaan vogels zien die we nog zelden in Nederland zagen. Zoals de exotische 'bijeneter' uit Zuid-Europa, die wellicht deze zomer wat lastige wespen tijdens het barbecueën kan verorberen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden