Ook universiteiten stallen hun geld in belastingparadijzen

De universiteit van Princeton in de  oostelijke Amerikaanse staat New Jersey. Beeld x
De universiteit van Princeton in de oostelijke Amerikaanse staat New Jersey.Beeld x

Ook Amerikaanse en Britse universiteiten, waaronder Oxford, Cambridge, Columbia en Princeton, investeren via belastingparadijzen.

Door via belastingparadijzen investeringen te doen in fondsen, ontlopen Amerikaanse en Britse universiteiten belastingen en verhullen ze waar hun geld terechtkomt. Uit de Paradise Papers blijkt dat miljoenen dollars van de universiteiten naar fossiele energiebedrijven gaan die schaliegas exploiteren en diepzeeboringen doen.

Britse en Amerikaanse universiteiten beheren miljarden dollars in universiteitsfondsen, waarmee ze onder meer beurzen geven aan studenten. Amerikaanse universiteiten en hogescholen hebben een gezamenlijke pot van meer dan 500 miljard dollar. Het Britse Cambridge beheert meer dan acht miljard dollar en heeft daarmee voor zover bekend het grootste universiteitsfonds van Europa.

Uit onderzoek van The Guardian en The New York Times blijkt nu dat veel van dat geld wordt geïnvesteerd via fondsen op bijvoorbeeld de Kaaimaneilanden en Bermuda, notoire belastingparadijzen. In de Paradise Papers zitten minstens 45 offshore fondsen die geld ontvangen van deze onderwijsinstellingen. De exotische investeringen van de universiteiten, waaronder die van Oxford en Cambridge uit Groot-Brittannië en Columbia en Princeton uit de Verenigde Staten, waren tot nu toe onbekend. Sommige documenten uit de administratie van advieskantoor Appleby zijn expliciet geoormerkt als 'bedrijfsgeheim en vertrouwelijk'.

Door op deze wijze te investeren, ontlopen de universiteiten dividendbelasting. Sommige universiteiten investeren zelfs in 'blocker bedrijven', die speciaal worden opgezet om helemaal geen belasting te hoeven betalen. Dit ligt uitermate gevoelig, omdat de universiteiten deels met belastinggeld worden onderhouden.

Controversieel

De Paradise Papers bieden ook voor het eerst een inkijkje in het type bedrijven dat de universiteiten steunen. En die blijken geregeld controversieel. Twaalf Amerikaanse universiteiten en hogescholen stopten geld in het hedgefonds EnCap Energy Capital Fund IX-C op de Kaaimaneilanden. Dit fonds investeerde vanaf 1988 bijna 20 miljard dollar in de exploitatie van olie en schaliegas. Oxford, Cambridge en het grootste Britse universiteitspensioenfonds investeerden miljoenen in een joint venture met Shell. Geld van Cambridge en Oxford kwam via die joint venture terecht bij Xtreme Coil, een bedrijf dat nieuwe oliegebieden wil ontsluiten.

Deze nieuwe informatie is koren op de molen voor de fossielvrij-beweging, die investeerders aanspoort hun geld uit de fossiele sector te halen. Vorig jaar riepen honderden Britse academici hun universiteiten op om niet langer te investeren in de fossiele sector. In 2015 nam Oxford na oproepen van studentenbonden een eerste stap door uit steenkool- en teerzandinvesteringen te stappen.

Geen enkele universiteit gaf antwoord op vragen van The Guardian over hoeveel geld ze offshore hebben staan en hoeveel daarvan in olie- en gasbedrijven zit.

Trouw vond geen Nederlandse universiteiten in de Paradise Papers. Angelsaksische universiteiten beheren veel meer geld dan hun Nederlandse collega's, omdat ze flinke subsidiepotten onderhouden om collegegelden te financieren. In Nederland worden collegegelden voor het grootste deel door de overheid gefinancierd.

Wat zijn de Paradise Papers?

De Paradise Papers zijn een verzameling documenten en bevatten de interne administratie van twee advieskantoren die opereren vanuit verschillende belastingparadijzen: Appleby en het kleinere Asiaciti Trust. Daarnaast maken de bedrijvenregisters (vergelijkbaar met de Nederlandse Kamer van Koophandel) van negentien belastingparadijzen deel uit van de Paradise Papers. Deze registers bevatten informatie over de bestuurders en aandeelhouders van offshore-bedrijven. Door de breedte van de onthulling is de illusie van geheimhouding in belastingparadijzen nu definitief verdwenen. De documenten kwamen in handen van de Süddeutsche Zeitung en zijn via het journalistencollectief ICIJ gedeeld met media wereldwijd, waaronder in Nederland Trouw en het FD.

Dossier Paradise Papers

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden