Interview

'Ook uitzendbranche voelt pijn van doorgeslagen flexmarkt'

Doordat vaste contracten duur, complex en stringent zijn, kiezen werkgevers liever voor flexibele en goedkopere varianten. Beeld ANP
Doordat vaste contracten duur, complex en stringent zijn, kiezen werkgevers liever voor flexibele en goedkopere varianten.Beeld ANP

Dat werkgevers strooien met flexcontracten, wil nog niet zeggen dat de uitzendbranche daar profijt van heeft, zegt voorzitter Jurriën Koops van branchevereniging ABU.

Jeannine Julen

'Vaste baan weer in de mode', kopten diverse media deze week op basis van kwartaalcijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Maar jaarcijfers van hetzelfde CBS laten zien dat werkgevers nog steeds liever flexcontracten verstrekken dan een vast dienstverband. Glorietijden voor de uitzendbranche? Niets van waar, zegt voorzitter Jurriën Koops van branchevereniging ABU voor uitzendondernemingen. "Ook wij voelen de pijn van wat de vakbeweging de doorgeslagen flexibilisering noemt."

Verandert er niet snel iets aan de huidige gang van zaken, zegt Koops, dan kunnen uitzendbureaus binnenkort niet langer doen waar ze voor bedoeld zijn: uitzendkrachten een duwtje geven richting een vaste baan. Doordat vaste contracten duur, complex en stringent zijn, kiezen werkgevers liever voor flexibele, goedkopere varianten. Met als gevolg dat de doorstroming op de arbeidsmarkt stokt, merkt Koops. "Waar we voor moeten waken is dat we in stil water terechtkomen. Dat de doorstroming tussen segmenten stopt en iedereen blijft zitten waar hij zit. Mensen met een uitkering komen dan niet snel aan een baan. En mensen met een laagbetaalde baan schuiven in dat geval niet door naar een betere functie. De maatschappelijke ladder wordt zo moeilijker te beklimmen."

Daar voelen uitzendbureaus toch geen pijn van? Flexibel werk is jullie verdienmodel.

"Jawel. We maken inmiddels maar een klein deel uit van die flexibele schil op de arbeidsmarkt. Tien jaar geleden was ons aandeel nog 20 procent, nu maar 10 procent. Daardoor kun je de uitzendbranche niet vereenzelvigen met de doorgeslagen flexibilisering. Andere varianten van flexibel werk, zoals de oproep- en nul-urencontracten, zijn juist in omvang toegenomen. Ook de platformwerkers, zoals bij Deliveroo, rukken op. Hun aantal is nu nog klein, maar kan groeien in de toekomst. Wat ons ook parten speelt, is de toegenomen prijsdruk op de arbeidsmarkt."

Prijsdruk?

"Voorheen zaten we met human-resources-managers aan tafel. Tegenwoordig zitten we tegenover inkopers die op prijs letten en niet op waarde van het werk. Vinden ze onze diensten te duur, dan kiezen ze voor een zzp'er aan de onderkant van de arbeidsmarkt of een platformwerker die onder heel andere condities werkt. De afgelopen jaren zijn er aan de onderkant van de arbeidsmarkt allerlei onzekere contractvarianten bijgekomen. Die raken de uitzendbranche. Wij hebben een cao, een opleidingsbudget, zorgen voor pensioenopbouw. Een platformwerker hangt daarentegen in het luchtledige.

"Hetzelfde geldt voor zzp'ers die heel lage tarieven hanteren. We zijn in een bizar en ongelijk speelveld terechtgekomen."

Jurriën Koops Beeld RV
Jurriën KoopsBeeld RV

Volgens een onderzoek van het Centraal Planbureau van vorig jaar kiest 43 procent van de werkgevers voor een payrollconstructie (ook een vorm van uitzenden) omdat die kostenbesparend is. Dan heeft de uitzendbranche toch ook baat bij dat ongelijke speelveld?

"Over payrollkrachten is veel discussie. Zij vallen gelukkig wel onder een cao. Maar ook wij zijn tegen de verkeerde vorm van payrolling. Dan heb ik het over de vorm waarbij het payrollbedrijf alleen op papier het werkgeverschap van een opdrachtgever overneemt. Zodra de werknemer ziek wordt of een opleiding wil volgen, laten ze het afweten. Daar moeten we inderdaad van af.

"Liever hebben we dat de kleine horecaondernemer die het werkgeverschap uitbesteedt daar geen kopzorgen meer over heeft. Op die manier kunnen we mensen toch een plek op de arbeidsmarkt bieden die anders niet aan een baan waren gekomen. Denk aan mensen met een arbeidsbeperking."

Wat kunnen uitzendbureaus doen om dat ongelijke speelveld gelijk te trekken?

"Ik trek het liever eerst wat breder. We moeten naar een nieuw sociaal stelsel toe waarin we sociale zekerheden niet koppelen aan het contract dat iemand heeft. Elke werkende zou een arbeidsongeschiktheidsverzekering moeten hebben. En pensioen moeten opbouwen. Dan maakt het niet uit welk contract je hebt. Wij zetten ons daar ook voor in. Een tijd geleden introduceerden we de perspectiefverklaring. Die maakt het voor mensen met een uitzendcontract mogelijk om een woning te kopen. De verklaring kijkt naar jouw positie en kansen op de arbeidsmarkt, en je ambitie om een bepaald inkomen te vergaren.

"Op die manier proberen we nieuwe zekerheden vorm te geven. Wat mij betreft mogen we daar meer in investeren. Vooral wat het opleiden van onze uitzendkrachten betreft."

Want?

"Nu investeert maar 14 procent van de uitzendondernemingen in de opleiding van uitzendkrachten. Enkele jaren geleden spraken we af dat dat 20 procent zou zijn. Door de crisis kwam daar de klad in, maar daar kunnen we nu aan werken. Ik zeg: je moet het dak repareren als de zon schijnt. Nu schijnt de zon, dus binnen twee à drie jaar zouden we op die 20 procent moeten zitten."

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden