OpinieOmbudsman

Ook Trouw dacht in het begin over het coronavirus: het valt mee

Had ik alarmerender moeten schrijven over de corona-uitbraak in Wuhan, vraagt de correspondente in China zich af. Nu Trouw de eerste kritiek op de voorbereiding van het kabinet brengt, moet de redactie ook naar zichzelf kijken.

De kwestie

Vanaf eind januari, als ze na een telefonisch interview in de krant schrijft over een vrouw die in Wuhan wanhopig zoekt naar een ziekenhuisbed voor haar doodzieke moeder, schrijft de Trouw-correspondente in China veel over het coronavirus. De miljoenenstad, waar de zorg de uitbraak niet aankan, is dan al afgesloten. Kort daarop worden ook elders in China maatregelen genomen. Een week eerder, op 21 januari, bevraagt de redacteur gezondheidszorg experts over de vraag of het virus naar Europa en Nederland kan overspringen. Die achten dat mogelijk, maar veel is nog onduidelijk. Kort daarop interviewt de buitenlandredactie RIVM-baas Jaap van Dissel over het nut om een stad als Wuhan af te sluiten. Hij zet daar vraagtekens bij. Eind januari, tegelijk met het portret van de wanhopige dochter in Wuhan, tekent de binnenlandredactie uit de mond van RIVM en het kabinet de mededeling op dat de zorg in Nederland goed is voorbereid.

Pas wanneer het virus twee weken later uitbreekt in Noord-Italië, en zeker vanaf de eerste officiële besmetting in Nederland weer veertien dagen daarna, wijzen de toon en het aantal berichten in Trouw steeds meer op het verontrustende scenario waarin de wereld nu leeft.

De standpunten

De correspondente ziet de situatie rond het virus in China snel uit de hand lopen. “Toen met alle afsluitingen de economie die hier zo belangrijk is ondergeschikt werd gemaakt aan de gezondheid, wist je genoeg.” Ze verbaast zich over de langzame reactie in Nederland. “Lang kon je horen dat het opgelost zou worden als zieke mensen maar even binnenbleven.” Had het gescheeld wanneer ze zelf duidelijker alarm had geslagen, vraagt ze zich af in gesprek met de redactie – en op journalistensite villamedia. “Misschien had ik meer moeten schrijven over de geluiden die ik hoorde van slachtoffers. Ook al had ik me dan moeten baseren op ‘van horen zeggen’.” Ze heeft de indruk dat de krant het virus goed volgt, maar het valt haar op dat over de situatie in Nederland vooral Nederlandse experts worden geciteerd. “Hun toon kwam geruststellender over dan de informatie die hier bekend was.” Hebben zij en de krant genoeg alarm geslagen, is de vraag.

De buitenlandredacteur die Azië volgt, noteert dat hijzelf en andere journalisten in het begin dachten ‘dat het wel mee zou vallen’. “Deels is dat misschien Nederlandse eigenwijsheid of zelfs arrogantie: in onze democratische en hoog-technologische samenleving kon dit niet gebeuren. Maar deskundigen stelden ons ook lange tijd gerust. Kijk naar het Sars-virus, het was in Azië uitgebroken maar hier niet. En ik denk dat Nederlanders het niet hadden geaccepteerd als in februari carnaval was afgelast en aan de grens douaniers met thermometers hadden gestaan. Er was nog niemand ziek.” De buitenlandredacteur wijst er ook op dat in het begin van de uitbraak zijn deelredactie nog redelijk gescheiden werkte van de zorg- en wetenschapsredactie. “Wij gingen over China, zij over de situatie in Nederland.” Pas vanaf de uitbraak in Italië werd er opgeschaald met een dagelijks ‘coronaberaad’.

Deze redacteur denkt niet dat een hardere toon van de China-correspondente Nederlanders eerder wakker had geschud. De chef van de buitenlandredactie en een van de twee chefs die dagelijks de krant indelen, bevestigen dat. “We hebben van het begin af aan veel geschreven over het virus”, zegt de laatste. “Toch is het opvallend dat iedereen in Nederland, ook op de redactie, leek te denken: wat in het buitenland gebeurt, geldt niet voor ons. We waren verbaasd over de sterfgevallen in Spaanse verzorgingshuizen, om nu te merken dat het ook bij ons gebeurt.”

Oordeel

Het is verleidelijk achteraf kritiek te hebben op autoriteiten en media. Om te zeggen dat het bij Trouw beter geweest zou zijn als vanaf het begin de scheidingen op de redactie waren doorbroken en alle kennis bij elkaar was gebracht, bijvoorbeeld over wat er in alle brandhaarden al bekend was over het virus. De correspondente in China is niet te verwijten dat ze te weinig verontrustende berichten bracht. Al bij de uitbraak in China zijn kritische vragen gesteld aan Nederlandse experts, maar die waren geruststellend.

Was er iemand die begin februari al waarschuwde, en te weinig aandacht kreeg? Met een reconstructie over eerdere pandemie-adviezen aan het kabinet is de redactie al begonnen. Vergeet niet de rol van de media, en van de krant zelf.

Heeft u zelf een vraag of kwestie? Mail naar ombudsman@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden