Ook rechtbank erkent: er is Groningen onrecht aangedaan

De Nam komt nog niet met geld over de boeg. Voor elke woning afzonderlijk naar de rechter.

ONNO HAVERMANS

Huizenbezitters in het Groningse gaswinningsgebied hebben recht op compensatie voor de waardedaling van hun woningen, ook als er nog geen zichtbare schade is en ook als ze hun huis nog niet hebben verkocht. De uitspraak van de rechtbank in Assen leidt tot euforie in Groningen. Komt de Nam nu met geld over de brug?

Zover is het nog lang niet. Om daadwerkelijk compensatie te krijgen moeten de twaalf woningcorporaties en bijna duizend particulieren, verenigd in de Stichting Waardevermindering door Aardbevingen Groningen (WAG), die samen de rechtszaak tegen de Nam aanspanden, waarschijnlijk opnieuw naar de rechter, en dan voor elke woning afzonderlijk.

Maar bij Lolke Weegenaar, voorzitter van de Stichting WAG, overheerst groot enthousiasme. Met hun vonnis erkennen de rechters in Assen het onrecht dat de inwoners van de dorpen op het Groninger gasveld is aangedaan. Een nieuwe opsteker, na de vaststelling van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, op 18 februari, dat bij de gaswinning tot twee jaar geleden geen rekening is gehouden met de veiligheid van bewoners.

Sinds de zware beving van drie jaar geleden in Huizinge (3.6 op de schaal van Richter) en de massale protesten tegen de boorplannen van minister Kamp - die aanvankelijk meer gas liet oppompen dan ooit tevoren - is het tij gekeerd. Ruim vijftig jaar na de eerste boringen krijgt Nederland oog voor de gevolgen van de gaswinning.

Die gevolgen kan de Nam niet afwentelen op de schouders van huiseigenaren, betoogde advocaat Pieter Huitema tijdens de zitting in juni. De woningmarkt zit op slot sinds Staatstoezicht op de Mijnen twee jaar geleden waarschuwde dat aardbevingen tot een kracht van 5 op de schaal van Richter niet kunnen worden uitgesloten.

Groningers kunnen hun woning niet verkopen en de hypotheek blijkt te hoog voor de lagere woningwaarde.

Dat scheelt ook de corporaties inkomsten.

De Nam hield vast aan de eigen regeling, dat pas bij verkoop van een woning kan worden gekeken naar compensatie. Want wie weet, misschien stijgen de huizenprijzen straks weer, na de investering van 1,2 miljard euro in leefbaarheid en economie van Noordoost-Groningen. De rechters in Assen - die om elk risico op belangenverstrengeling te vermijden waren ingevlogen uit Overijssel - oordelen echter dat waardevermindering als gevolg van gasboringen heel goed nu al is vast te stellen en dat die schade ook zonder verkoop moet worden vergoed.

De uitspraak is een belangrijke stap vooruit, oordeelt George de Kam, honorair hoogleraar volkshuisvesting en grondmarkt aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Tot dusver bepaalde de Nam zijn eigen regelingen en dat wekte wrevel. Fokko Oldenhuis, bijzonder hoogleraar religie en recht aan de RUG, denkt dat de 'stevige uitspraak' ook gevolgen kan hebben voor andere door de Nam eenzijdig opgestelde regelingen.

Advocaat Huitema hoopt dat de Nam bereid is met Stichting WAG en de corporaties een nieuwe regeling op te stellen waaraan de waardedaling kan worden getoetst, zodat individuele rechtszaken niet nodig zijn. Maar ook dan moet elke woning afzonderlijk worden getaxeerd, omdat de rechtbank geen vaste peildatum heeft bepaald. Het is immers niet vast te stellen wanneer schade door bevingen, waaronder ook veel lichte schokken, is ontstaan. Het is aan de bewoners om het moment van taxatie te bepalen; de compensatie is eenmalig.

Volgens hoogleraar De Kam moet zo'n regeling bestaan uit een gebiedscomponent (waar staat de woning) en een deel voor de specifieke woning, die toekomstbestendig moet zijn, "want je kunt niet alle risico's voor de komende twintig jaar afkopen". Maar hij verwacht dat de Nam eerst in beroep zal gaan tegen de uitspraak. Dat past in zakelijke benadering van de Nam, waarin de gevoelens van bewoners niet tellen. De Nam beraadt zich op het vonnis.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden