Ook r.-k. Kerkbalans doet het wat beter

Van een onzer verslaggeefsters UTRECHT - Een inkomstenstijging van 2 miljoen gulden voor de rooms-katholieke kerk in 1993. Een opvallend resultaat van de kerkelijke geldwervingsactie Kerkbalans, omdat het jaar daarvoor de inkomsten van deze kerk waren gedaald met 5,8 miljoen gulden.

Dat de r.-k. kerk weer in rustiger vaarwater is, acht ds. H. A. van Til, voorzitter van de Interkerkelijke Commissie Geldwerving een mogelijke reden voor deze stijging na jaren van daling. Ook voor de hervormden en gereformeerden betekende 1993 een toename in de kerkelijke inkomsten van respectievelijk 3,6 miljoen gulden (1,37 procent) en 283 000 gulden (0,15 procent). Deze jaarcijfers werden gisteren gepresenteerd in Utrecht waar tegelijk de nieuwe Aktie Kerkbalans 'Houdt de vlam brandend' 1995, die van 8 tot en met 22 januari duurt, werd aangekondigd.

De trend is al enkele jaren dat steeds minder mensen steeds meer aan Kerkbalans geven. Ondanks de stijgende cijfers is er, volgens Van Til, reden tot zorg vanwege het forse ledenverlies.

De afgelopen jaren was het vooral de 'rand' van de kerk, ofwel de leden die financieel niet bijdragen, die de kerk verlieten. Nu nemen ook steeds meer bijdragende leden afscheid van de kerk. Voor de meeste plaatselijke gemeenten en parochies vormen de opbrengsten van Kerkbalans, - waarin zeven kerken samenwerken: de drie grote plus de oud-katholieke, doopsgezinde, remonstrantse en lutherse kerken - het grootste deel van hun inkomsten. Uit de opbrengst worden onder meer de loonkosten betaald van priesters en predikanten, pastorale en kerkelijke medewerkers.

Uit de toezeggingen voor 1994 blijkt dat het dalende aantal protestanten opnieuw bereid is meer te geven voor hun kerk. De hervormden beloofden vorig jaar 1,39 procent meer te geven dan in 1993, de gereformeerden 1,12 procent. Van de r.-k. kerk zijn nog geen cijfers over 1994 beschikbaar.

Aantrekkelijk produkt

Als 'niet-financiële' spreker was gisteren communicatiewetenschapper en theoloog prof. Anne van der Meiden uitgenodigd, die hartstochtelijk pleitte voor het belang van het marktgericht naar buiten treden van de kerken. Want, zo zei hij, de kerken hebben een niet-benijdenswaardig beeld in onze samenleving.

Het sterkste beeld-bepalende aspect is volgens hem de concrete ervaring van mensen met een organisatie. Het beeld dat de kerken bieden is, volgens hem, geen aantrekkelijk produkt meer. Een ander beeldbepalend aspect is de verhaal-cultuur. De meeste geruchten ontstaan door negatieve publiciteit over de kerken, ook gegenereerd door de kerken zelf. Van der Meiden: “Ik heb het meegemaakt dat een dominee zei: 'Er zouden hier in de kerk tweeduizend mensen kunnen zitten, er zijn er maar achthonderd'. In de Alblasserwaard waar ik predikant was heerste ook zo'n sfeer. Dan was het prachtig weer en zei ik tegen m'n buurman: mooi weer. Dan zei hij: ja Van der Meiden, maar over twee dagen is het weer slecht.”

“De kerken lopen leeg, ook zoiets”, verzucht Van der Meiden, “door voortdurende herhaling krijgt het realiteitswaarde”.

Het onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) over secularisatie in Nederland geeft volgens hem een vertekend beeld van de werkelijkheid. De kerken zijn gezamenlijk de ledenrijkste organisatie in Nederland, de ANWB uitgezonderd. Anno 1995 bezoekt nog steeds een kleine twee miljoen mensen wekelijks een kerkdienst.

Die groep is volgens Van der Meiden nog maar een fractie van het aantal Nederlanders met een “religieuze beleving”. Dat maakt hij onder meer op uit de grote belangstelling voor kerkelijke gespreksgroepen. De theoloog pleit voor een multidisciplinair onderzoek naar de religieuze beleving van Nederlanders, waarvan de binding aan kerken en andere geloofsgemeenschappen slechts een klein onderdeel is. Uit zo'n onderzoek kan volgens hem wel eens blijken dat Nederland tot de top-tien van religieuze landen van de wereld behoort.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden