Ook politieke dwarsliggers sliepen er

Met haar chique voorkomen lijkt Des Indes vooral het symbool van de gevestigde macht. Grote namen in het gastenboek illustreren dat. Maar in de geschiedenis van het hotel valt ook een andere lijn te trekken.

Diverse keren was het hotel een onderkomen voor politici die rebelleerden tegen de macht. Zoals Paul Krüger, in 1883 gekozen tot president van de Zuid-Afrikaansche Republiek, zoals de Boerenstaat Transvaal officieel heette. Hij vocht een ongelijke strijd met de Engelsen over de heerschappij over het aan delfstoffen zo rijke land.

In Nederland lag de sympathie bij de Boeren, van wie velen afstamden van de vroegere Nederlandse kolonisten. Maar de regering moest behoedzaam opereren. Op een ernstig conflict met de machtige Britten zat niemand te wachten. Niettemin kreeg koningin Wilhelmina in 1899 bij het uitbreken van de Tweede Boerenoorlog de politieke ruimte om in een brief aan haar Engelse collega Victoria uiting te geven aan haar ongerustheid over het Britse militair ingrijpen in Transvaal.

De warme sympathie van Wilhelmina kon Krüger niet aan een overwinning helpen. Wel aan een vluchtroute, toen de situatie onhoudbaar was geworden. Wilhelmina stuurde de kruiser Gelderland naar Zuid-Afrika om Krüger in Lourenço Marques (in het tegenwoordige Mozambique) op te pikken en naar Europa te brengen.

Via Marseille kwam Krüger naar Den Haag, waar hij van 9 december 1900 tot 21 januari 1901 logeerde in Hotel Des Indes. Hij maakte met Wilhelmina een rijtour door Den Haag en werd door de inwoners van de hofstad enthousiast toegejuicht.

Zoveel rumoer als er was bij de ontvangst van de gevluchte Boerenleider, zoveel stilte hing er om het periodieke beraad dat D66, PvdA en VVD bijna tachtig jaar later zouden starten in de Anna Pavlovasalon in datzelfde Des Indes. Weliswaar lekte dit in 1979 uit, maar de deelnemers konden ook daarna nog jarenlang in alle beslotenheid de landelijke politiek bespreken, daarbij voorzichtig aftastend of tussen hen ooit een coalitie mogelijk zou zijn.

Bij veel van deze politici stond het onttronen van het CDA niet voorop. Maar bij menigeen speelde mee dat het interessant en uit democratisch oogpunt wenselijk zou zijn om de vanzelfsprekendheid te doorbreken waarmee de christen-democratische partijen (opgegaan in het CDA) sinds 1918 deelnamen aan de regering. Toen in 1994 het eerste paarse kabinet aantrad, betekende dat het einde van het Des Indes-beraad.

Acht jaar later stond Paars zelf symbool voor de arrogantie van de macht en vierde de LPF in Hotel Des Indes op verkiezingsavond 15 mei 2002 een overrompelend debuut in de landelijke politiek. Het feest werd overschaduwd door de moord, een week eerder, op dé grote uitdager van Paars: lijsttrekker Pim Fortuyn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden