Ook oprechte, niet wanhopige burgers zijn verantwoordelijk voor Trumps succes

Bijna iedereen had zich vergist - ook ik. De vraag is waarom zoveel redelijke mensen hebben gestemd op zo'n boze kandidaat.

Het probleem van de verkeerde verwachtingen lag in het onvermogen om Trump serieus te nemen. Zijn uitspraken lagen zo ver buiten de grenzen van het betamelijke dat het ondenkbaar was dat hij zou winnen. Zijn achterban leek zo boos en dom, dat die geen meerderheid zou kunnen vertegenwoordigen van de Amerikanen. En toch kreeg hij de overwinning.

Het doet me verdriet dat mensen die ik respecteer en vertrouw - ook christenen die het zout der aarde zouden moeten zijn - op zo'n man gestemd hebben. De democratie wordt ondermijnd door mensen van goede wil. Dat is voor mij het meest onthutsend.

Dat geldt ook de bevolking van mijn geboorteplaats, met al die Nederlandse Amerikanen. Sioux County stemde in 2012 met 86 procent voor de Republikeinse kandidaat Mitt Romney en deze week kreeg Trump 82 procent van de stemmen. Maar tijdens de voorverkiezingen kreeg hij slechts 11 procent van de stemmen. Sioux County is geen Trump-bolwerk. Ze geloofden zijn grootspraak niet en vonden zijn gebrek aan karakter tenenkrommend.

Toch stemde een overweldigende meerderheid op hem. Want hij was de Republikeinse kandidaat en zij zijn Republikeinen. Trump zal nieuwe rechters aan moeten stellen en die moeten Republikeins zijn. Bovendien hebben ze vertrouwen in Mike Pence, de toekomstige vicepresident, omdat hij evangelisch christen is. Hillary Clinton mocht zeker niet winnen. Hun wantrouwen jegens deze Democratische kandidaat is al een kwart eeuw gevoed en versterkt, deels door haar standpunt over abortus, deels door de zorg dat Democraten een seculiere agenda willen doorvoeren, waardoor het traditionele christelijke karakter van Amerika zal verdwijnen. Ze zijn bang dat religieuze vrijheden worden ingeperkt: Democratische rechters zullen afdwingen dat transgenders gebruik mogen maken van de wc's die passen bij hun nieuwe identiteit en dat bakkers taarten moeten bakken voor homoparen.

Bovendien wordt de overheid gezien als een probleem, en niet als een oplossing. Belasting heffen is het afpakken van zuurverdiend geld , geen teken van solidariteit. Democraten zullen de samenleving socialistisch en seculier maken en dat is een schrikbeeld voor deze Republikeinen. Omdat in hun gesloten gemeenschap nauwelijks wordt geluisterd naar andersdenkenden, versterken ze elkaar in deze standpunten.

Wat je ook vindt van deze standpunten, deze streek is een model van gemeenschapszin. De verhoudingen tussen de Nederlanders en de Latino's - recent daar gevestigd - zijn uitstekend. De werkloosheid is laag, het opleidings- en inkomensniveau iets boven modaal en de kwetsbaren worden ondersteund. Inwoners geven veel tijd en geld aan goede doelen. Het is geen deel van een desolaat Amerika. In tegenstelling tot Trump-kiezers die zich in een impasse bevinden, zijn deze witte christenen helemaal niet wanhopig, alleen bezorgd. Ze zijn niet cynisch over de politiek, maar geloven dat de politiek moet voldoen aan christelijke maatstaven.

Deze oprechte burgers zijn medeverantwoordelijk voor het succes van Trump, en dat baart me zorgen. Want hij is de man die zei dat 'hij zijn machtspositie zal gebruiken om wraak te nemen op zijn politieke opponenten, zijn tegenstanders het zwijgen op te leggen, krijgsgevangenen te martelen, het leger op de been te brengen zonder instemming van het Congres, het Huis van Afgevaardigden en de Senaat te passeren door gebruik te maken van exclusieve bevoegdheden', zoals de Des Moines Register schreef. En dan hebben we het nog niet over zijn plan om twee miljoen immigranten te deporteren.

Wellicht is Trump als president anders , en misschien is dat de hoop van de kiezers van Sioux County. Maar in hun poging om oprecht te handelen kozen ze een man die door verdachtmakingen, zinspelen op geweld en onophoudelijke leugens de democratische rechtsstaat wil ondermijnen. In hun wens om Amerika christelijk te houden, kozen ze een man die zelf hun diepste waarden ontbeert.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden