reportage

Ook op Hurley moet smeren net zo gewoon worden als het strikken van je veters

Insmeren met zonnebrandcrème bij hockeyclub Hurley. Links Annemijn en rechts Yfke. Sara (midden) eet een verkoelend ijsje. Beeld Patrick Post

Smeren, smeren, smeren. Met een hittegolf voor de deur is dat het devies. Op sportverenigingen, scholen en in een zwembad wordt zelfs gratis crème aangeboden. Zo ook bij hockeyclub Hurley in Amstelveen.

Hockeyen zonder zonnebrandcrème op je huid is een stuk fijner. Daar zijn de vriendinnen Yfke en Annemijn (beiden 10 jaar) het wel over eens. “Als je scheenbeschermers om hebt, komt er van die witte melk uit je benen”, zegt Yfke. “En het plakt zo aan je handen als je de stick vasthoudt”, zegt Annemijn daar direct achteraan. De vriendinnen eten een ijsje onder een grote, grijze parasol. Bij hun hockeyclub Hurley in Amstelveen is het ‘witte-rook-dag’. Dat betekent dat de hockeyjeugd alvast speelt in de nieuwe teamsamenstelling van volgend seizoen. Annemijn en Yfke zitten in D5. 

Nieuw is dat dit jaar bij de inschrijftafel van de hockeyclub een geel-wit kistje staat met daarin witte tubes zonnebrandcrème factor 50. Hilde Klok, vrijwilliger bij de club en een van de organisatoren van deze speeldag, moedigt de jonge spelers aan gebruik te maken van de zonnebrand. Op deze bloedhete dag wordt het advies vaak opgevolgd. 

Gegiebel

Yfke – sproeten, kort blond haar en rode blosjes op de wangen – laat zich insmeren door Annemijn. Dat ontaardt in gegiebel. De twee zijn insmeren wel gewend, want hun ouders attenderen hen er bijna altijd op. “Ik ben weleens verbrand, en dat deed echt heel veel pijn”, zegt Yfke. Dat er nu gratis zonnebrandcrème wordt aangeboden op de hockeyclub noemt Maartje Symons, moeder van Yfke, heel sympathiek. “Ik let zelf bovengemiddeld goed op insmeren, Yfke is half Engels en heeft het nodig.” 

De ‘Smeercase’ is een initiatief van Sport ZonVeilig. Hockeyclubs in heel Nederland kunnen zich hiervoor aanmelden en krijgen dan kratjes, flesjes, posters en folders toegestuurd. Idee achter het initiatief dat al door tientallen clubs is omarmd, is dat op sportverenigingen nog te weinig wordt gesmeerd. Slechts een op de tien kinderen betreedt het sportveld met zonnebrandcrème. Bij Hurley is daar overigens nog niet veel van te merken. Op een bankje zit Maliek naast zijn vader. Hij vindt insmeren irritant, maar is nog nooit verbrand. “Ik word altijd ingesmeerd.”

Dermatoloog Jorrit Terra herkent de cijfers. “Een hardnekkige denkfout is dat Nederlanders veronderstellen dat ze ‘zonnen’ als ze op het strand liggen”, zegt Terra, verbonden aan het Isala dermatologisch centrum in Zwolle. “Maar als je aan het tuinieren, fietsen of tennissen bent in de zon, zijn de effecten van de uv-straling precies hetzelfde. Ook op die momenten moet je je dus goed beschermen.”

De Smeercase is niet het enige initiatief dat de Nederlanders, en dan met name ouders, bewuster maakt van hun smeergedrag. Op steeds meer plekken wordt gratis zonnebrandcrème verstrekt. Op basisscholen bestaat sinds drie jaar de actie ‘Samen smeren’ waarbij kinderen elkaar insmeren. Op festivals staat KWF Kankerbestrijding met een insmeerbar waar festivalgangers terechtkunnen. Want ook festivals zijn plekken waar insmeren wordt vergeten. Zelfs een zwembad in Ruinen geeft sinds dit jaar gratis zonnebrandcrème weg aan bezoekers.

Juist bij jonge kinderen

De jongste campagne van het KWF richt zich op ouders met jonge kinderen. “De bedoeling is dat ouders insmeren net zo vanzelfsprekend gaan vinden als het dichtdoen van de jas, en het vastmaken van het riempje van het fietsstoeltje”, zegt een woordvoerder. 

Juist bij jonge kinderen is insmeren belangrijk, beaamt dermatoloog Terra. “De huidcellen van kinderen zijn extra kwetsbaar. Doordat ze in de groei zijn, gaat de celdeling bij hen zo snel dat niet alle beschadigde huidcellen zich kunnen herstellen voordat ze zich weer gaan delen. In die beschadigde cellen ontstaan ‘littekens’ die kinderen hun leven lang met zich meedragen en de kans op huidkanker op latere leeftijd vergroten.” Bovendien, zegt Terra, van alle uren die we in de zon doorbrengen, bevindt 80 procent zich in de kindertijd. 

Terra juicht alle initiatieven op dit gebied dan ook enorm toe. Hij vindt zelfs dat zonnebrandcrème voor kwetsbare groepen, zoals orgaantransplantatiepatiënten en mensen met albinisme, vergoed zou moeten worden. Zo ver is het nog niet, maar de overheid beseft steeds vaker dat er een rol voor haar is weggelegd, vindt Terra. “Het ministerie heeft onlangs groen licht gegeven voor het ZonkrachtActiePlan van het RIVM.” Dit plan is bedoeld om het aantal huidkankerpatiënten terug te dringen. Sinds 1990 is het aantal patiënten met deze vorm van kanker verviervoudigd. Jaarlijks krijgen 55.000 mensen huidkanker, 900 van hen overlijden aan de gevolgen.

Maar Terra heeft ook kritiek op de overheid. Hij is teleurgesteld in minister Hugo de Jonge die toegaf regelmatig onder de zonnebank te gaan. “Op dat soort momenten denk ik: we hebben nog een lange weg te gaan, en dan begrijpt hij volgens mij de noodzaak van preventie van huidkanker nog onvoldoende.”

De jonge hockeysters Yfke en Annemijn weten dankzij hun ouders heel goed dat smeren belangrijk is. De vriendinnen hebben zelfs een favoriete zonnebrandcrème. “Zo’n spuitbus, want die plakt niet zo”, zegt Annemijn. 

Lees ook: 

Hitteplan voor grote delen van Nederland: zorg voor elkaar, drink en zoek de schaduw op

Gezondheidsinstituut RIVM heeft zondag het ‘hitteplan’ afgekondigd voor grote delen van Nederland. Het gaat om de provincies Drenthe, Overijssel, Gelderland, Utrecht, Flevoland, Noord-Brabant en Limburg.

Wat je moet weten over zonnebrandcrème

’s Zomers komen ze tevoorschijn met de zwemkleding: de tubes zonnebrandcrème. Er zijn nogal wat fabels over de smeersels.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden