Ook noorden Afghanistan onveiliger

De veiligheidssituatie in het tot voor kort relatief rustige, vredige noorden van Afghanistan verslechtert. Het aantal aanvallen op Duitse en Afghaanse troepen, hulporganisaties en autoriteiten is sterk toegenomen.

Gert Jan Rohmensen

De verbazing in Itachi, tien kilometer ten westen van Faizabad, duurt maar kort. Binnen tien minuten nadat de Duitse patrouille onaangekondigd het dorpje in de noordoostelijke Afghaanse provincie Badakhshan is binnengereden, ligt er al een groot Afghaans tapijt op het schaduwrijkste plekje onder een boom in het weiland.

Het bezoek is meer dan welkom. De dorpsoudsten van Itachi hadden het zogeheten Duitse Provinciale Wederopbouwteam PRT gevraagd of het iets kon doen aan hun drooggevallen waterputten. Zonder drinkwater wordt het leven in Itachi tijdens de hete zomer ondraaglijk, zeggen de mannen met hun lange gewaden, baarden en tulbanden tegen de militairen op het tapijt.

Itachi is heel arm. „Er zijn hier gezinnen die nauwelijks brood kunnen betalen, laat staan ander eten kunnen kopen”, vertelt een van de dorpsoudsten. „Slechts de helft van de mensen hier heeft een eigen stukje land en dat is meestal niet groot genoeg om van te leven. De andere helft verhuurt zich als dagarbeider.” Ondanks de armoede worden er allerlei lekkernijen neergezet voor de onverwachte gasten. Er zijn roereieren, Afghaans plat brood, koekjes en mierzoete thee.

Iets verderop houden de militairen de omgeving nauwlettend in de gaten. Voor vertrek was er al een uitgebreide veiligheidsbriefing en de acht kilometer tussen het kamp en Itachi rijden de drie legergroene terreinwagens in het midden van de weg om het risico op bermbommen zo klein mogelijk te maken.

Het bergachtige Badakhshan is relatief rustig, maar er kan altijd iets gebeuren. De afgelopen maanden zijn er twee aanslagen met bermbommen geweest op patrouilles en vier raketten afgevuurd op het kamp, vertelt kapitein Sean Miller, legerwoordvoerder van de Duitse basis bij de hoofdstad Faizabad.

„Gelukkig zijn daarbij geen doden of gewonden gevallen. Er zijn drie à vier probleemdistricten in Badakhshan waar georganiseerde misdaad voorkomt en misschien ook aan de taliban gelieerde groepen zitten, en daar houden we een extra oogje in het zeil. In mei heeft het Afghaanse nationale leger in een actie samen met Isaf-troepen van de Navo daar talibanleider Abdul Razeq opgepakt, en sindsdien is het er een stuk rustiger”, aldus Miller.

In de naburige provincie Kunduz is de veiligheidssituatie de laatste maanden wel drastisch verslechterd. Sinds de val van de taliban eind 2001 zijn er niet zoveel vijandelijke acties geweest. Ook dit begint een probleemgebied te worden. „Elke lente neemt het aantal aanvallen toe, dat is geen verrassing voor ons”, zegt woordvoerder majoor Markus Beck van de PRT in Kunduz, „maar dit jaar zijn het er wel veel meer dan afgelopen jaar”.

„Half april hebben ze hun tactieken veranderd”, zegt Beck. „Tot die tijd waren er veel raketaanslagen en bermbommen, en dan hoopten ze dat die een paar van onze militairen konden doden. Het waren van die toeslaan-en-wegwezen-acties met raketwerpers en geweervuur, waardoor we ze ook nooit konden pakken. Maar sinds half april hebben hun operaties een soort militaire planning en vechten ze niet alleen tegen Isaf, maar ook tegen het Afghaanse leger en de politie. Bij enkele operaties tegen hen hebben we de snelle reactiemacht QRF ingezet, en dat heeft aan hun kant veel doden opgeleverd.”

Wie er achter al die aanslagen zitten is niet helemaal duidelijk, maar ze komen waarschijnlijk wel uit soennitische hoek want Kunduz heeft een Pashtoen-minderheid en de taliban hebben vooral steun onder soennitische Pashtoenen. „We hebben het trouwens niet alleen over taliban, maar ook over andere vijandelijke krachten”, aldus Beck. „Het zijn waarschijnlijk verschillende groepen met uiteenlopende belangen: religieuze, maar ook criminele en er zijn ook krijgsheren. We hebben wel de indruk dat deze groepen steeds meer gaan samenwerken.”

Kapitein Miller in Faizabad is redelijk tevreden over de situatie in de provincie Badakhshan. „In het algemeen kan ik niet zeggen dat het geweld hier toeneemt. Je kunt het absoluut niet vergelijken met de toestand in het zuiden, zoals in Kandahar of Helmand.”

In het droge en arme Itachi krijgen de dorpelingen hun essentiële watervoorziening. Na maanden overleg heeft het Afghaanse ministerie van plattelandsontwikkeling besloten geld vrij te maken voor het slaan van een nieuwe waterput. De aanleg zal in de komende weken beginnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden