Ook moslim mag op Manhattan zijn geloof belijden

De bouw van een moskee nabij de ruïnes van het World Trade Center in New York zorgt voor controverse. Burgemeester Bloomberg verdedigt de plannen.

New York is de plek waar ooit de eerste kolonisten voet aan land zetten, en waar het zaad is gestrooid van religieuze verdraagzaamheid. Het is de plek waar het Vrijheidsbeeld miljoenen immigranten opwachtte. Het is de meest vrije stad ter wereld. Dat maakt New York bijzonder en sterk.

De deuren van deze stad staan open voor iedereen die een droom heeft en die hard wil werken en zich aan de regels wil houden. New York is gebouwd door immigranten en wordt in stand gehouden door immigranten. Ze komen uit meer dan honderd verschillende landen, spreken samen meer dan tweehonderd talen, hangen verschillende religies aan.

We zijn het als New Yorkers niet altijd eens met onze buren. Dat brengt samenleven in zo’n diverse en dichtbevolkte stad nu eenmaal met zich mee. Maar New Yorker zijn, betekent ook dat je samenleeft in wederzijds respect en tolerantie. Juist die openheid en acceptatie zijn aangevallen op 11 september. Op die dag zijn 3.000 mensen vermoord omdat een stelletje religieuze fanatici niet wilden dat wij de vrijheid genoten om ieder ons eigen geloof uit te dragen, om te zeggen wat we denken, om ieder onze eigen droom na te volgen.

Van alle kostbare vrijheden die er zijn, is de vrijheid van godsdienst misschien wel de belangrijkste. Die vrijheid is ooit hard bevochten, zelfs in deze stad, met zijn Nederlandse, tolerante wortels. Rond 1650 kreeg de kleine joodse gemeenschap in Manhattan geen toestemming om een synagoge te bouwen. In 1657 verbood Peter Stuyvesant de Quakers om bijeenkomsten te houden. Anderen in de stad kwamen toen met een petitie om elke groep vrijheid te geven zijn eigen godsdienst te praktiseren. In 1700 werd het de katholieken in New York verboden hun godsdienst te beoefenen, priesters werden gearresteerd. De eerste katholieke kerk verrees pas in 1780, hij staat vlakbij de plek van het WTC en maar één blok van de plek waar nu een moskee is gepland.

De regering heeft niet het recht mensen te verbieden een gebedshuis te bouwen op hun eigen grond, zoals nu de plannen zijn. Elke rechter zou dit beoordelen als inbreuk op de Amerikaanse grondwet. Wat je ook denkt van de plannen voor een moskee en een gemeenschapscentrum, in de hitte van het debat is de eerste vraag uit het zicht geraakt. De vraag of de regering mag proberen burgers het recht te ontzeggen een gebedshuis te bouwen op eigen grond. Zoiets gebeurt in andere landen, maar mag in de VS nooit gebeuren. Dit land is gebouwd op het principe dat de regering nooit onderscheid mag maken tussen godsdiensten, of de een bevoordeelt boven de ander.

De plek van het WTC zal altijd bijzonder blijven. Maar New Yorkers zouden zichzelf ontrouw zijn als ze ’nee’ zeggen tegen een moskee in Manhattan. Vergeet niet dat er ook moslims waren onder de mensen die vermoord zijn op 11 september. Moslimburen rouwden samen met ons. We verraden onze waarden en spelen de vijand in de kaart, als we moslims anders behandelen dan anderen. Gehoor geven aan populistische gevoelens betekent dat terroristen de overwinning aangereikt krijgen.

Om die reden geloof ik dat dit een belangrijkste test is voor de scheiding van kerk en staat, de belangrijkste van onze tijd. Het is uitermate belangrijk dat we de juiste beslissing nemen.

Natuurlijk, van de initiatiefnemers van de moskee mag je verwachten dat zij laten merken dat zij zich bewust zijn van de gevoeligheid van de situatie. Hun plan beoogt dat ook, zij willen over muren heen reiken en een gemeenschappelijk centrum voor alle gezindten oprichten. Het is mijn hoop dat de moskee de mensen in deze stad nog dichter bij elkaar brengt. Het helpt ook om het valse en verwerpelijke idee te bestrijden dat de aanvallen van 11 september op welke manier dan ook samenhingen met de islam. Moslims maken net zozeer deel uit van deze stad en dit land als de aanhangers van welk ander geloof ook, en ze zijn net zo welkom om hun geloof te belijden in Manhattan als elke andere groep. In de praktijk beoefenen moslims al bijna een jaar hun geloof op de plek van het WTC, en het is hun recht.

De lokale politiek in Manhattan heeft met overweldigende stem zijn steun verleend aan het voorstel. Ik verwacht dat de moskee en het gemeenschapscentrum uiteindelijk zullen bijdragen aan de leefbaarheid van de wijk en van de stad. Politieke meningsverschillen komen en gaan, maar onze waarden en onze tradities blijven. Er is geen buurt in deze stad die onbereikbaar blijft voor Gods liefde en genade, en de religieuze leiders die hier vandaag bijeen zijn kunnen daarvan getuigen’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden