Ook met zwarte doos zijn raadsels nog niet opgelost

null Beeld Trouw: BR | Bron: ANP
Beeld Trouw: BR | Bron: ANP

Het is 'veelbelovend', zeggen Australische onderzoekers. Zij hebben signalen opgevangen die afkomstig kunnen zijn van de zwarte doos van het verdwenen vliegtuig van Malaysian Airlines. Is het raadsel van vlucht MH370 daarmee zo goed als opgelost? Nee, zeggen deskundigen, dat kan nog jaren duren. Áls het al ooit gebeurt.

Het opgevangen signaal kan goed dat van de gezochte zwarte doos zijn, zegt Joris Melkert, luchtvaartdeskundige aan de Technische Universiteit Delft. "Elke seconde een signaal van tweetiende seconde, op een frequentie van 37.000 Herz - de kans dat zo'n signaal van iets anders afkomstig is, is niet groot."

Maar daarmee is de zwarte doos nog niet boven water, en de tijd begint te dringen. Het is vandaag dertig dagen geleden dat het Maleisische vliegtuig verdween en dat is precies de tijd dat de batterij van zwarte dozen meegaat. Daarna wordt hun signaal allengs zwakker, tot het volledig verdwijnt. En dan wordt het zoeken een heidens karwei. Zo'n zwarte doos (die trouwens oranje is) meet slechts zo'n dertig bij dertig bij zestig centimeter. "Niet voor niets duurde het twee jaar", zegt Melkert, "voordat onbemande onderzeeërs de zwarte doos van het Air-France-toestel vonden dat in 2009 voor de kust van Brazilië neerstortte."

Tweede zwarte doos
Niet meteen alle raadsels zijn opgelost met het opduiken van de zwarte doos. Elk vliegtuig heeft er twee. De ene bewaart de geluiden in de cockpit, maar alleen van de laatste dertig tot honderdtwintig minuten. Al het voorgaande wordt overschreven. "Dit toestel heeft nog uren doorgevlogen nadat het van koers veranderde", zegt Harry Horlings van Avioconsult. "De gespreksgegevens over het cruciale moment van die koerswending bestaan dus niet meer."

Het terugvinden van de tweede zwarte doos, de flight data recorder, is daarom nu belangrijker. Die registreert tot dertig uur terug vluchtgegevens als koers, hoogte en bijvoorbeeld ook vanaf welke pilotenstoel er gestuurd is. Horlings: "Daarmee kom je een heel eind als je de gebeurtenissen wilt reconstrueren."

Rond de plek waar de zwarte doos gevonden wordt, zullen ongetwijfeld brokstukken te vinden zijn, en ook die kunnen helpen te achterhalen wat er gebeurd is. Onderzoek daarnaar kan zomaar twee jaar duren, zegt Melkert, en tot absolute zekerheid leidt dat zelden of nooit. "Onderzoekers wijzen hoogstens de 'meest waarschijnlijk oorzaak' aan."

Bemanningsleden van het Australische schip met het apparaat dat zwarte dozen kan opsporen. Beeld epa
Bemanningsleden van het Australische schip met het apparaat dat zwarte dozen kan opsporen.Beeld epa

Microfoon marineschip ving signaal op of was het ruis?
Een Australisch marineschip zocht gisteren tevergeefs naar nieuwe signalen van het vermiste vliegtuig MH370, dat 239 passagiers aan boord had. Dit weekend werden mogelijke signalen van de twee zwarte dozen van het vliegtuig opgepikt in de Indische oceaan, ten westen van Perth. Hoewel het zou gaan om een veelbelovende aanwijzing, wordt gevreesd dat de zwarte dozen binnenkort stoppen met zenden.

De signalen werden opgevangen door een onderwatermicrofoon die op drie kilometer diepte achter het schip wordt gesleept. De luidspreker zou bijna recht boven de zwarte dozen moeten hangen om het signaal van vierenhalve kilometer diepte op te vangen.

Volgens de Amerikaanse marinekapitein die de apparatuur leverde, is het mogelijk dat het gaat om ruis van een eigen schip. De verschillende reddingsdiensten proberen daar zoveel mogelijk op te letten. Het marineschip vaart sinds de ontdekking heen en weer om de exacte locatie van het signaal te bepalen. Eerder vond een Chinees schip vergelijkbare signalen, ruim vijfhonderd kilometer verderop.

De batterijen van de zwarte dozen gaan gemiddeld dertig dagen mee en die tijd is inmiddels verstreken. Als de positie wordt bepaald, moeten onderzeeërs vierenhalf kilometer meter diep duiken om de dozen te vinden. Het kan dus nog lang duren voordat het vliegtuig wordt gevonden.

De Ocean Shield van de Australische marine, een van de schepen die mogelijk signalen van de zwarte dozen opvingen. Beeld epa
De Ocean Shield van de Australische marine, een van de schepen die mogelijk signalen van de zwarte dozen opvingen.Beeld epa

Waarom niet per satelliet?
Is zo'n zwarte doos niet achterhaald? Waarom zendt een vliegtuig de gegevens die in de data recorders van het toestel zelf worden opgeslagen niet naar satellieten - zodat er nooit meer naar zwarte dozen gezocht hoeft te worden?

Zo simpel is dat niet, zegt Joris Melkert (Technische Universiteit Delft). "Daarvoor heb je draadloze verbindingen nodig die nooit haperen. Boven de polen is er sowieso nog geen dekking van satellieten. Bovendien heb je voor het verwerken van die gegevens enorme bandbreedtes nodig."

Technisch kan er veel, maar zo'n geweldige gegevensstroom vereist een extra satellietsysteem, zegt ook Harry Horlings van Avioconsult. "Elk tijdstip van de dag zijn er overal ter wereld zo'n tienduizend vliegtuigen in de lucht."

Een beperkt aantal gegevens aan satellieten doorgeven kan wel. Maar, zegt Melkert, dat zal eerder náást de gegevensopslag in zwarte dozen gebeuren dan in plaats ervan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden