Ook Marokko verengelst

Rabat wil af van Frans als voertaal op universiteiten. 'Meedoen in de wetenschap vraagt om een switch.'

RABAT - Als het aan de Marokkaanse minister Lahcen Daoudi ligt, wordt over niet al te lange tijd op alle Marokkaanse universiteiten Engels gesproken. Andere Arabische landen scoren veel hoger dan Marokko op het gebied van wetenschap, en volgens de Marokkaanse minister van Onderwijs zijn Franstalige colleges daar de oorzaak van.

Frans is in Marokko de tweede taal. Een erfenis uit de tijd van de Franse kolonisatie in Marokko, van 1905 tot 1956. Overal in het openbare leven wordt Frans gesproken, op radio en televisie en ook op het overgrote deel van de publieke universiteiten. Maar in de farmaceutische industrie, de wetenschap en informatica wordt voornamelijk in het Engels gecommuniceerd, constateert Daoudi. Studenten die de taal niet machtig zijn kunnen niet bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek of discussies. Hierdoor blijft volgens hem Marokko achter en minder zichtbaar op deze gebieden in vergelijking met andere Arabische landen.

Op de Universiteit Mohammed V in Rabat juichen studenten het plan toe. De banen liggen in Marokko niet voor het oprapen en veel van hen hopen dan ook op een dag naar het buitenland te kunnen. Zoals Brahim Boeras. Hij is 21 jaar en studeert economie. Net als zijn broer, die inmiddels afgestudeerd is en een jaar geleden naar België vertrok. "Het lukt hem niet om een baan te vinden. Hij spreekt alleen Frans, geen Engels, en daar wordt hij op afgewezen."

Ook Hatim Elhoema vreest dat een baan vinden nog een hele kluif wordt. Hij studeert informatica en is er vrijwel zeker van dat zijn toekomst in het buitenland ligt. Nu al merkt hij hoe lastig het is om de taal niet machtig te zijn. "Sommige studieboeken zijn alleen in het Engels verkrijgbaar. Dat maakt de studie extra zwaar. Voordat we kunnen leren moeten we eerst alle teksten vertalen."

Boeras en Elhoema zetten beiden dezelfde kanttekening bij het plan. Boeras: "Als ze Engelstalige lessen willen gaan geven op universiteiten, moet het hele schoolsysteem op de schop." Volgens hem wordt er onvoldoende aandacht besteed aan Engels op het voortgezet onderwijs. "We kregen maar een paar uur per week Engelse les. De basis van de meesten van ons is veel te slecht om die colleges te kunnen volgen."

Hoewel positieve reacties de overhand lijken te hebben, staat niet iedereen te juichen om het plan. Zoals Manal Boelasjoel (37). Naast haar baan bij een notariskantoor volgt ze de studie privérecht aan de rechtenfaculteit. "Er wordt nu gesproken over Engels en Frans, maar geen van beide talen is onze moedertaal, dat is Arabisch. Dat zou volgens mij de taal moeten zijn die op universiteiten wordt gesproken. En dan daarnaast verplicht een vreemde taal, dat lijkt mij een prima oplossing." Ze voelt zich beperkt in haar keuze voor taal. "Er wordt voor mij besloten dat ik Frans moet leren, terwijl ik liever Engels leer. Daar heb ik veel meer aan, bijvoorbeeld als ik op reis ben. Maar mijn moedertaal is en blijft Arabisch."

Een switch naar Arabisch, dat kan Boelasjoel wel vergeten, zegt Jamal el-Hani. Hij is de vicepresident van de universiteit en houdt zich onder andere bezig met de modernisering van de universiteit. "Engels is de taal van de kansen. Als wij mee willen doen in de wetenschappelijke wereld, dan moeten we switchen. Dat is geen keuze, het is een must." 'Zijn' universiteit staat op nummer 16 in de top-100 van Afrikaanse universiteiten, samengesteld door '4 International Colleges & Universities'.

"En kijk naar de universiteiten die hoger aangeschreven staan. Zuid-Afrika, Egypte, op al deze scholen wordt in het Engels gedoceerd." Behalve vicepresident is El-Hani ook docent Frans. Toch vreest hij niet voor zijn baan. "Er zullen altijd Marokkanen blijven die Frans willen studeren, het blijft onze tweede taal."

Meeste Marokkanen spreken Berbertalen
In Marokko kan het zomaar gebeuren dat een inwoner uit het zuiden geen woord verstaat van wat een Marokkaan uit het noorden zegt. De officiële taal is standaard Arabisch, maar dat wordt vooral gebruikt om kranten te lezen en Arabische tv-programma's te volgen. De Berbertalen worden het meest gesproken. Het is de taal van de oorspronkelijke bewoners van Marokko en kent maar liefst vier dialecten waarvan Tamazight de bekendste is. Nederlandse Marokkanen spreken vaak Riffijns, het dialect dat in het noorden van Marokko wordt gesproken. Daarnaast spreken veel Marokkanen Darija, een variant op het Arabisch. De tweede taal is Frans, wat door de meeste Marokkanen wordt gesproken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden