Ook laatste inwoner verlaat kapot Debaltsevo

Inwoners proberen weg te komen uit de belegerde stad Debaltsevo. De man op de foto komt niet voor in dit verhaal. Beeld epa

Als er ergens een plek is waar vrijwel niemand vertrouwen heeft in een duurzame vrede voor Oost-Oekraïne, dan is dat Debaltsevo. Het ooit bedrijvige stadje oogt uitgestorven, op een enkele dolende ziel na die niet wil of kan vertrekken, óf juist op het punt staat de kapotgeschoten stad achter zich te laten.

Als er ergens een plek is die duidelijk maakt hoe hard die vrede nodig is, dan is ook dat Debaltsevo. Zowel de stad als zijn inwoners ogen uitgeput, gelaten, moegestreden, na maanden van beschietingen die sinds het in september in Minsk overeengekomen bestand alleen maar intensiever zijn geworden. "Staakt-het-vuren? Laat me niet lachen", roept een vrouw die bezig is de kapotte ruiten van haar halfverwoeste huis met metalen platen af te dekken. Ze is prikkelbaar en gespannen.

Een paar maanden geleden was dit een andere stad. Er werd weliswaar geschoten en de mensen beklaagden zich, maar de situatie van toen komt hun nu voor als kinderspel. "Zelfs een maand geleden was alles anders", zegt Vladimir Ogdanski, die zijn aanhanger vollaadt met meubilair. Binnen het uur is hij hier weg. Hij heeft het gehad.

Stilte voor de storm
De stilte wordt elke paar minuten verscheurd door artillerievuur, soms afkomstig van Oekraïens geschut aan de rand van de stad, soms van verder weg. Wie op wie of wat schiet is onduidelijk en niemand hier stelt zich die vraag. Maar dit is voor Debaltsevo een betrekkelijk rustige dag, onmiskenbaar het gevolg van de afspraken tussen Oekraïense troepen en separatisten over een tijdelijk bestand, dat burgers in de gelegenheid moet stellen de frontlijn te ontvluchten. Een bewijs ook dat er afspraken kúnnen worden gemaakt als de wil daartoe bestaat.

De sfeer voelt evenwel als een stilte voor de storm. De afgelopen nacht waren de inslagen opnieuw niet te tellen, en niemand hier twijfelt eraan dat het geweld weer in alle hevigheid zal losbarsten zo gauw de laatste bussen met evacués uit het zicht zijn.

Gevechtspauze
Het Oekraïense leger maakt van de gevechtspauze gebruik materieel en troepen te verplaatsen en nieuwe munitie en raketten aan te voeren via de enige weg die het stadje verbindt met de buitenwereld en die van twee kanten binnen schootsafstand van de rebellen ligt. Die hebben de afgelopen weken verwoede pogingen gedaan deze levenslijn af te snijden en daarmee duizenden Oekraïense militairen te omsingelen.

Volgens de Oekraïners lijdt het geen twijfel dat daar, aan de andere kant van de frontlijn, ook Russische troepen staan.

Strategische waarde
Onder de door hen gedode tegenstanders zouden militairen van een speciale legereenheid uit de Russische stad Samara zijn, zo zou blijken uit hun identiteitsbewijzen. Dat Rusland blijft ontkennen dat het hier militair actief is, daar moeten ze om lachen.

Voor Oekraïne is behoud van Debaltsevo een kwestie van prestige en belangrijk voor het moreel. Voor de rebellen heeft de stad een grote strategische waarde, als belangrijk spoorwegknooppunt op de grens van de beide 'volksrepublieken' Donetsk en Loegansk, én als mogelijke troefkaart bij toekomstige onderhandelingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden