Ook KLM wil 'tussenbanen': arbeidscontracten voor vijf jaar

Foto: Olaf KaakBeeld anp

Na de supermarkten wil ook KLM werken met 'tussenbanen': contracten voor vijf jaar. Maar de vakbonden zien er weinig in.

Werkgevers willen dolgraag een nieuw soort arbeidscontract introduceren: het vijfjaarscontract, ook wel de tussenbaan genoemd. Onduidelijk is alleen waarvoor die in de plaats moet komen. Is het een alternatief voor het vaste contract, dan zijn vakbonden pertinent tegen. Is het zodat bedrijven minder hoeven te werken met onzekere flexbaantjes, tja, dan is een gesprek mogelijk. Maar niemand weet welke kant het opgaat.

Supermarktmedewerkers kunnen sinds een paar maanden een contract voor vier jaar krijgen. Het is al langer mogelijk om via een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) een tussenbaan af te spreken, maar dit komt niet van de grond. Ondanks het enthousiasme bij werkgevers, komt het gesprek hierover niet op gang. Luchtvaartbedrijf KLM tracht de discussie een duw te geven door in De Telegraaf van gisteren aan te kondigen dat het een vijfjaarscontract wil invoeren voor zijn grondpersoneel.

Tekort 

"De enige reden dat KLM iedereen die fysiek werk doet een baan voor vijf jaar wil aanbieden, is een tekort aan mensen. KLM moet nieuw personeel aannemen, maar wil er na vijf jaar wel weer vanaf kunnen", reageert Bob van der Wal, voorzitter van de Vereniging van KLM-professionals (VKP). "Het bedrijf heeft al gezegd dat het hen niet in vaste dienst wil nemen. Ja, op die manier willen wij het gesprek niet eens aangaan."

Dat de vakbonden nauwelijks willen praten over deze nieuwe contractvorm, vindt cao-deskundige Henk Strating een gemiste kans. "Er wordt aan de cao-tafels nauwelijks over de flexibele schil gesproken. Op het moment dat het woordje 'flex' valt, kijken beide partijen direct naar de uitersten. Vakbonden praten dan alleen nog maar over doorgeslagen flex en werkgevers hebben het alleen over doorgeslagen vast. Daar wordt dan over geruzied. Een wezenlijk gesprek over flexibiliteit ontbreekt."

Verschuiving

Arbeidseconoom Ronald Dekker begrijpt de opstelling van de vakbonden wel. "Verruiming van de mogelijkheden voor flex leidt doorgaans tot een verschuiving van vast naar flex. Het mogelijk maken van vijfjaarscontracten zal ten koste gaan van het aantal vaste banen. Dat is voor werkgevers ook het doel." Strating vindt dit te negatief bekeken. "Werkgevers willen geen vijfjaarscontracten om van het personeel af te raken, maar omdat de ontwikkelingen tegenwoordig zo snel gaan dat bedrijven niet weten waar ze staan over vijf jaar."

Werkgeversorganisatie AWVN bevestigt dat. "Ondernemers zijn gebaat bij tevreden personeel. Je krijgt tevreden werknemers door ze zekerheid te bieden. Dus als het even kan, biedt een werkgever dat vaste contract wel aan", zegt woordvoerder Jannes van der Velde. Maar, waarschuwt Strating: "Als er in een sector te weinig flexibiliteit is om het werk op een goede manier te doen, gaan werkgevers op zoek naar de randen van het arbeidsrecht."

Dat werkgevers zoeken naar de grenzen, is VKP-voorzitter Van der Wal wel bekend. "De flexibilisering in Nederland is al zo groot. Zowel vanuit de Europese Commissie als de Oeso is Nederland gewaarschuwd dat er bij ons zo veel onzekerheid ontstaat dat die de samenleving kan ontwrichten. Dus duw het nu niet verder door."

Dat er bij de supermarkten wel een afspraak is gemaakt over vierjaarscontracten, vindt Van der Wal een geheel andere situatie. "Daar werken tieners en jonge twintigers. Dat is niet te vergelijken met een baan op de reguliere markt."

Volgens CNV is het bij de levensmiddelenbranche vooral bedoeld voor degenen die de baan bij de supermarkt als tussenstap in hun loopbaan zien. Een contract voor vier jaar biedt dan meer zekerheid dan een flexcontract. En volgens CNV, dat hiermee instemde, gaat bij de supermarkten het uitdelen van vierjarige contracten niet ten koste van vaste banen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden