Ook islamitische bendes vormen gevaar

Deense veiligheidsdienst waarschuwt niet alleen voor terugkerende jihadisten

De terreurdreiging in Denemarken is nog steeds hoog, concludeert de binnenlandse veiligheidsdienst van het land. Vrijdag hield de politie opnieuw een verdachte aan die mogelijk betrokken was bij de aanslagen in Kopenhagen vorige maand. Daarbij kwamen twee mensen om het leven en raakten zes politieagenten gewond.

In totaal zijn nu vijf verdachten opgepakt onder wie de jongere broer van de dader. De veiligheidsdienst ziet naast teruggekeerde jihadisten een nieuw gevaar. Criminele probleemjongeren die met Islamitische Staat (IS) sympathiseren en in bendes leren omgaan met wapens, zijn een factor om rekening mee te houden.

Zo was de dader van de aanslagen in Kopenhagen, de 22-jarige Omar El-Hussein, lid van Brothas, een migrantenbende met wortels in de Kopenhaagse achterstandswijk waar hij opgroeide. Deze bende is al jarenlang in conflict met andere bendes, zoals de Hells Angels. Inzet van de strijd is de controle over de lucratieve drugshandel. Dat leidde eerder tot schietpartijen en afrekeningen op straat.

Brothas bestaat uit moslimjongeren die in conflicten met andere bendes vaak onderstrepen dat ze 'opkomen voor hun godsdienst'. Experts van het Deense centrum voor terreuranalyse (onderdeel van de veiligheidsdienst) wijzen op het samenspel van drie aspecten. "De combinatie van invloed van islamitische propaganda, een hoge bereidheid tot geweld en toegang tot wapens. Dit kan een grotere rol spelen op het gebied van terreurdreiging", zegt Jens Madsen, de chef van de binnenlandse veiligheidsdienst.

Tot dusverre heeft de Deense veiligheidsdienst zich vooral geconcentreerd op het mogelijke terreurgevaar van teruggekeerde jihadisten. El-Hussein heeft echter nooit gevechtstraining gehad in het buitenland. Hij had wel een criminele loopbaan die almaar heftiger werd. De Deense veiligheidsdienst noemt hem een gemarginaliseerde jongeman, op zoek naar een identiteit. Juist dergelijke jongeren zijn gevoelig voor militante islamitische propaganda, volgens de Deense experts.

El-Hussein, van Deens-Palestijnse afkomst en geboren en getogen in Denemarken, begon met inbreken op zijn zeventiende. Daarna volgden vandalisme, wapenbezit en geweldplegingen. In 2013 stak hij in de metro een jongeman neer, die ternauwernood overleefde. De man was een toevallige passant, door El-Hussein verwisseld met iemand anders. Dat kwam hem op een gevangenisstraf van twee jaar te staan. Zijn voorlopige hechtenis werd opgeschort in afwachting van een nieuw proces, omdat de openbare aanklager in hoger beroep ging.

Een reclasseringsmedewerker meldde bij de veiligheidsdienst dat El-Hussein radicaliseerde in de gevangenis, maar met die melding is niets gedaan. Wat er precies fout ging, is niet naar buiten gebracht. Wel is bekendgemaakt dat er de afgelopen drie jaar 39 zogeheten bezorgdheidsmeldingen zijn binnengekomen. Dergelijke meldingen leiden meestal tot het voeren van gesprekken met de betrokkene en eventueel een exitprogramma, speciaal bedoeld voor bendeleden, maar in Denemarken ook gebruikt voor moslimextremisten.

Kort na zijn vrijlating klopte El-Hussein aan bij de gemeente voor hulp bij het zoeken naar werk en woonruimte. Hij moest op 12 februari terugkomen. El-Hussein kwam niet opdagen. Op 14 februari, enkele uren voor de aanslagen bracht El-Hussein op Facebook een eerbetoon aan IS. Hij doodde vervolgens twee mensen. Hijzelf werd enkele uren daarna dodelijk getroffen door politiekogels.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden