Standplaats Teheran

Ook Iran heeft zijn 'eigen' IS-strijders

Iraniërs bezoeken een ceremonie voor de slachtoffers van de aanslagen.Beeld AP

Nu de eerste aanslagen van Islamitische Staat op Iraanse bodem een feit zijn, is de illusie van veiligheid, waar veel Iraniërs zich blind aan vast plachten te klampen, niet langer te handhaven. 

Vooral de Iraanse autoriteiten hielden deze prettige illusie gepassioneerd in stand. Zo riepen ze altijd dat ze IS-strijders op vele kilometers afstand van de Iraanse grenzen wisten te houden. En dat de Iraanse veiligheidsdiensten tot de beste ter wereld behoren.

En het moet gezegd: terrorisme is relatief zeldzaam in Iran. Zelfmoordterrorisme al helemaal. En als het IS-strijders al lukte om de Iraanse grens over te steken, dan was dat volgens Iran te wijten aan de slechte bewaking van de buurlanden. Gelukkig wisten de Iraanse veiligheidsdiensten hen dan wel op tijd op te pakken. Zo zouden al meerdere aanslagen zijn voorkomen.

Maar enkele maanden geleden ging het ook al een keer mis. 'Tien Iraanse grenswachten vermoord door soennitische terroristen', kopten de Iraanse kranten toen. Het ging om een aanval van de soennitische terreurorganisatie Jaish al-Adl, oftewel 'Het Leger van Rechtvaardigheid' in de Iraanse provincie Sistan-Baluchestan dicht bij de grens met Pakistan. In deze provincie wonen veel soennieten. Ontevreden soennieten die veelal in armoedige omstandigheden leven en vinden dat Teheran hun provincie achterstelt vanwege hun geloof. In hun eigen ogen worden ze behandeld als tweederangs burgers.

Aangemoedigd

De groep bracht naar eigen zeggen de grenswachten om als vergelding voor de 'aanhoudende Iraanse discriminatie tegen soennieten'. Daarna vluchtten de terroristen naar Pakistan.

Hoewel die terroristische aanval dus niet door IS werd gepleegd, zou 'Het Leger van Rechtvaardigheid' wel door de beweging kunnen zijn geïnspireerd of aangemoedigd. IS moedigt namelijk al geruime tijd soennieten aan om aanslagen te plegen in Iran. Ook Iraanse soennieten. Zo bracht de terreurorganisatie een propagandafilm en een tijdschrift in het Perzisch uit waarin soennieten in Iran worden opgeroepen om aanslagen te plegen op moskeeën in Teheran en Isfahan en 'het land onder de voeten van de sjiieten te verbranden'.

De aanslagen van woensdag blijken ook door IS-strijders uit Iran zelf te zijn gepleegd. Een verontrustend gegeven want Iraanse soennitische terroristen hoeven geen grens over te steken. Van IS-strijders buiten je grenzen houden is dan geen sprake meer. Ze zijn dan ook veel moeilijker te traceren of op te pakken. En hoeveel meer van dit soort Iraanse IS-strijders lopen er rond? Analisten schatten het aantal op een stuk of duizend.

Trump

In Teheran is geschokt gereageerd op de bloedige gebeurtenissen. De Revolutionaire Garde, Irans eliteleger, heeft Saudi-Arabië aangewezen als schuldige van de aanslagen. IS wordt hier namelijk zo ongeveer gelijkgesteld aan Saudi-Arabië en de spanning tussen dit land en Iran loopt in rap tempo op. "Als het maar geen oorlog wordt", verzuchten velen.

IS mag de aanslagen dan hebben opgeëist, vrijwel iedereen in Iran is het erover eens dat de Amerikaanse president Trump hier indirect verantwoordelijk voor is. Trump wil chaos in het Midden-Oosten creëren om wapens te kunnen leveren, menen veel burgers.

Veel Iraniërs waren niet alleen verbaasd over de aanslagen zelf maar ook over de reactie van de Iraanse staatsmedia hierop. Of liever gezegd: het gebrek aan reactie. Meteen na de aanslagen ging de Iraanse staatstelevisie gewoon door met het uitzenden van het reguliere programma. Het nieuws kwam maar mondjesmaat naar buiten en werd zeker niet breed uitgemeten.

Op sociale media werden hierover - naast verontwaardigde opmerkingen - ook grappen gemaakt. "Reken het ze niet aan. De staatsmedia zijn er niet helemaal met hun hoofd bij. Ze zijn aan het vasten", twitterde iemand.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden