Ook in Rotterdam schiet de hulpverlening voor daklozen tekort

In Rotterdam biedt de Pauluskerk opvang aan voor dak- en thuislozen. Beeld ANP

Terwijl het aantal daklozen in Rotterdam toeneemt, komen zij maar moeilijk in de nachtopvang of in de hulpverlening. De schuldhulpverlening van de gemeente moet beter om te voorkomen dat mensen op straat terecht komen, schrijft de Rekenkamer Rotterdam in een onderzoek.

De rekenkamers van de vier grote steden, waar 42 procent van de Nederlandse daklozen zich bevindt, onderzochten afgelopen jaar de hulpverlening aan daklozen. De Rotterdamse conclusies zijn vergelijkbaar met die in Amsterdam en Den Haag, waar de onderzoeken eerder werden gepubliceerd: de hulpverlening schiet te kort. De nachtopvang is vaak vol of onveilig en veel daklozen komen nooit in de hulpverlening terecht.

De regels en procedures in Rotterdam zijn op orde, zegt directeur Paul Hofstra van de rekenkamer. “De papieren fase is in orde. Maar als het traject moet worden uitgevoerd, dan gaat het vaak niet goed.” De weg naar de zorg is vaak erg ingewikkeld, daklozen krijgen steeds andere hulpverleners voor zich en (tijdelijke) huisvesting vinden blijkt vaak onmogelijk. De helft van de daklozen valt gedurende het hulptraject uit.

Hofstra is ervan overtuigd dat hulp voor daklozen begint bij onderdak. In Scandinavië wordt gewerkt vanuit het principe Housing First: de overheid regelt een woning voor de dakloze, zodat die een veilige omgeving heeft om een nieuw leven op te bouwen. De ervaringen daarmee zijn positief.

Flutpilot

In Rotterdam werd een paar jaar geleden een proef gedaan met Housing First. “Een flutpilot”, zegt Hofstra, “er namen maar vier daklozen deel”. In Den Haag wordt er al meer mee gewerkt. Tussen 2011 en 2015 namen 96 daklozen deel, van wie er 29 uitstroomden. Acht van hen wonen nu zelfstandig, tien kwamen onder begeleiding in een 24-uursvoorziening terecht. Elf deelnemers stroomden met een negatief resultaat uit het project, omdat zij overlast gaven of zelf besloten te stoppen.

Housing First is moeilijk in te voeren, erkent Hofstra, vanwege de krapte op de woningmarkt. Bovendien weert Rotterdam middels de Rotterdamwet lage inkomensgroepen uit zwakke wijken. Hofstra: “Die wet werkt contraproductief. Daar waar nog betaalbare huizen zijn, worden daklozen niet toegelaten.” Het stadsbestuur liet de Rekenkamer weten dat ze binnen de Rotterdamwet geen onderscheid wenst te maken.

Hofstra is bezorgd over de ‘explosieve toename’ van het aantal dakloze jongeren. Tussen 2015 en 2017 nam het aantal daklozen tussen de 18 en 23 jaar met 34 procent toe. De rekenkamerdirecteur verklaart die groei doordat de samenleving complexer wordt en het aantal mensen met schulden toeneemt. Bovendien kromp het aantal bedden in de geestelijke gezondheidszorg en werd de kostendelersnorm ingevoerd. Gezinnen waarin verschillende mensen bijstand ontvangen, worden gekort op hun uitkering. Ook daardoor belanden jongeren op straat.

Voor jongeren is er een wachtlijst bij de nachtopvang. En als ze daar al komen, zijn ze niet per se beter af, zegt Hofstra. “Alles ligt daar door elkaar. Zwangere vrouwen, jonge dames en daklozen met zware psychische problemen. Het is geen pretje. Veel mensen komen er slechter uit.”

De Rekenkamer Utrecht publiceert eind deze maand zijn onderzoek. Gelijktijdig sturen de vier directeurs een brief met aanbevelingen naar de gemeenteraden, de Tweede Kamer en staatssecretaris Blokhuis van welzijn en sport.

De Rekenkamers van de vier grote steden deden onderzoek naar de daklozen binnen hun gemeentegrenzen. Eerder publiceerden Amsterdam en Den Haag hun bevindingen al. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden