Ook in keurige studeerkamers en in onbedekte hoofdjes kan het geweldig broeien

NUWEIRA YOUSKINE

Als alle moslims nu eens seculariseerden, zouden dan alle problemen de wereld uit zijn? Of in ieder geval de problemen die verpakt zijn als religieus geweld? Het is een aanname die bijzonder populair is. Afgelopen weekend nog mocht ik met schrijver Adriaan van Dis debatteren. We moesten onze verbale strijd enigszins spelen, want natuurlijk zijn we allebei eigenlijk leuke, weldenkende mensen die stiekem dromen van een wereld waarin eenieder elkaar liefheeft en het niet dondert welke God er wel of niet aanbeden wordt. Een beetje ruimte laten voor de ander is alles wat nodig is. Toch huldigde ook de leuke, weldenkende Van Dis weer dat standpunt: in Nederland zouden ook moslims langzaamaan seculariseren en dús zou het ook hier te lande in de toekomst wel weer gezellig worden. Moskeeën zullen steeds leger raken, hoofddoeken zullen worden afgeworpen, het vasten raakt uit de mode en ook islamitische jongeren zullen vervallen tot die andere godsdienst: het zalige consumentisme.

Die secularisatie-aanname wringt gevoelsmatig altijd. Kijk ik naar mezelf, dan ben ik de personificatie van geseculariseerd. Er zijn gebieden in de wereld waar ik gestenigd en gevierendeeld zou worden voor mijn goddeloze levenswandel. Toch moet je bij mij niet aankomen met lelijke woorden over geloof, want dat doet pijn, jaagt de bloeddruk omhoog en als ik in een vervelende bui ben, haal ik uit. Maar kijk ik dan naar enkele vrienden en kennissen die zich braaf aan alle goddelijke ge- en verboden houden (of in ieder geval doen alsof), dan zijn die soms een stuk minder snel in de gordijnen te jagen. Zeg je hen iets lelijks over het geloof, dan rollen ze verveeld hun gebedskleedje op, prevelen dat zij het anders zien maar God het altijd beter weet, en gaan weer over tot de orde van de dag.

Ik wil maar zeggen: de term secularisatie, voor velen de enige hoop op het genezingsproces van islamitisch extremisme, stoelt op de veel te luie aanname van wat dat secularisme inhoudt. Het is een wensdenken van het blote oog: wanneer er minder moskeeën en minder hoofddoeken te zien zijn, zullen mensen dus ook wel minder gelovig zijn en dus minder rare ideeën in de kop krijgen. Maar zo werkt het natuurlijk niet. Ook (of moet ik zeggen: juist?) in keurige studeerkamertjes en in onbedekte hoofdjes kan het geweldig broeien. Gelovig zijn, uiterlijk betoond of niet, zegt helemaal niets over 'achterlijke' of juist 'vooruitstrevende' ideeën. Geloofsidentiteit is wonderlijk, sterk en wordt alleen maar sterker naarmate er door de buitenwereld meer op wordt ingebeukt.

Verwacht de komende jaren dus geen islamitische seculariserings-golf. Het enige waarop we kunnen hopen, is dat de ruimte voor de ander zal zegevieren. Maar dat geldt uiteraard even sterk voor het wél geseculariseerde deel der samenleving.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden