Ook Etihad lukt het niet Alitalia uit het slop te halen

luchtvaart | Voor de tweede keer staat Alitalia op omvallen. Maar nu lijkt er echt geen redden meer aan.

'Alitalia sleept zich voort.' 'Wanneer komt er een einde aan de doodsstrijd?' 'Rampzalig Alitalia.' Alarmerende koppen in de Italiaanse media: de luchtvaartmaatschappij dreigt over een paar weken failliet te gaan. Het bedrijf blijft zwaar verlies lijden.


Ook de komst van Etihad uit de Verenigde Arabische Emiraten, dat 49 procent van de aandelen kocht, heeft daar geen verandering in gebracht. Etihad kwam half maart noodgedwongen met pijnlijke reorganisatieplannen: er moeten onder andere 2000 werknemers - een zesde van het totaal - worden ontslagen en de salarissen moeten met 30 procent omlaag. De vakbonden zijn daar woedend over en organiseren een staking: vandaag blijven alle groen-wit-rode toestellen aan de grond.


Voor de Italianen is deze crisis een déjà vu. Alitalia stond in 2008 ook al op omvallen. Air France-KLM was een geïnteresseerde koper, maar de toenmalige premier Silvio Berlusconi wilde per se dat de luchtvaartmaatschappij in Italiaanse handen zou blijven. Hij vond een groep zakenmensen en banken bereid om Alitalia in de lucht te houden.


Dat ging niet goed. Alitalia bleef jaar op jaar verlies lijden: in 2009 ging het om 327 miljoen euro, in 2012 om 280 miljoen en in 2014 om 580 miljoen. Toen Etihad zich in 2014 aandiende als redder in nood was er plotseling weer hoop: de Arabieren voorspelden dat het bedrijf in 2017 uit de rode cijfers zou zijn.


De kern van hun strategie was om een aantal verlieslijdende binnenlandse vluchten te schrappen en te focussen op de lucratievere intercontinentale vluchten. Maar ook dat ging niet goed. Alitalia vervoerde vorig jaar 23 miljoen passagiers, een kwart miljoen minder dan in 2014. Het bedrijf leed in 2016 elke dag ruim een miljoen euro verlies.


Het grootste probleem is de concurrentie van lowbudgetmaatschappijen Easyjet, Ryanair en Vueling. Die kregen in 2015 landingsrechten voor Leonardo da Vinci, dat de belangrijkste luchthaven van Rome is, maar ook de thuisbasis van Alitalia. De prijsvechters hadden onmiddellijk honderden succesvolle vluchten op dat vliegveld. "De consumenten hebben met hun portemonnee besloten dat er in de Italiaanse luchten alleen ruimte voor lowbudgetbedrijven is", constateert econoom Ugo Arrigo op de economische website lavoce.it.


Voor Alitalia is het daardoor bijzonder moeilijk om passagiers in haar toestellen te krijgen die bijvoorbeeld vanuit Turijn of Palermo via Rome naar andere continenten vliegen. "Etihad heeft de luchthaven er niet van kunnen overtuigen de prijsvechters te weren. Daar hebben ze echt een steek laten vallen", zegt Andrea Giuricin, die in Milaan mobiliteit management aan de Bicocca Universiteit doceert.


De nieuwe intercontinentale vluchten, naar onder andere Seoul, lopen nu niet best: de toestellen zitten niet vol genoeg, de opbrengsten vallen tegen. Keiharde concurrentie is er de afgelopen jaren ook bijgekomen van twee spoorwegbedrijven met supersnelle treinen; reizigers die voorheen van Rome naar Milaan vlogen - wat verreweg de drukste en meest lucratieve binnenlandse route voor Alitalia was - kiezen nu massaal voor het spoor. De comfortabele rit tussen de binnenstad van Rome en die van Milaan duurt maar drie uur.


Etihad worstelt daarnaast ook nog eens met de Italiaanse partners - lees: grote banken - die 51 procent van de aandelen hebben. Hun corebusiness is niet de luchtvaart en ze zijn huiverig om de nodige miljarden te investeren.


Italiaanse luchtvaartexperts zijn pessimistisch en omschrijven de koerswijziging van Etihad als 'te langzaam en te laat'. Hoe het verder moet, weet eigenlijk niemand. Andrea Giuricin: "Op de intercontinentale vluchten is Alitalia veel te klein om te kunnen concurreren met maatschappijen als Air France-KLM en Lufthansa. En op de kortere vluchten is ze niet efficiënt genoeg om te kunnen concurreren met prijsvechters. Ik denk dat Alitalia moet worden opgenomen in een grote groep, bijvoorbeeld in die van Lufthansa. Het enige alternatief is een faillissement."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden