Ook een stoffen lunchzak belast het milieu

Hoe degelijk ook, de tijd dat je de blits maakt met een lunchtrommel met een postbode-elastiek moet nog aanbreken. Daar wilden de ontwerpers van de Snack'n Go en Boc'n Roll niet op wachten. Ze namen het beste van de wereld van de broodzakjes, verpakkingsfolie en lunchtrommels, en combineerden dat tot twee herbruikbare en oprolbare modellen voedselvervoerder. Handig, hip en heel verantwoord. Of niet?

Volgens onderzoekster Sytske de Waart van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal betekent het feit dat ze herbruikbaar zijn niet automatisch dat de zakjes milieuvriendelijker zijn. "Daarvoor moet je de hele levenscyclus onderzoeken, niet alleen het materiaal. Eenmalige plastic boterhamzakjes zijn vrij licht en kunnen gerecycled worden. De Snack'n Go moet gewassen worden, is een stuk zwaarder en veel moeilijker te recyclen. De Boc'n Roll is gemaakt van katoen, polyester en een flexibele plasticlaag. Het is de vraag of dat bij het recyclen uit elkaar getrokken kan worden tot losse grondstoffen."

Bij een milieuvergelijking tussen de Snack'n Go en wegwerpboterhamzakjes zouden de wegwerpzakjes wel eens beter uit de bus kunnen komen, denkt de onderzoekster. "Het lijkt een beetje op de vergelijking tussen plastic wegwerpbekertjes en afwasbare mokken. Daar blijkt het uiteindelijk niet uit te maken welke van de twee je gebruikt. De milieubelasting van de bekertjes zit vooral in de productie van het plastic, die van de mok in het afwassen. Wegwerpboterhamzakjes zijn veel lichter dan wegwerpbekertjes dus daar zal minder plastic voor nodig zijn."

Tegelijkertijd moet het herbruikbare zakje heel lang meegaan om de hogere productiekosten op te heffen, zegt De Waart. "De mok in onze analyse ging 3000 keer mee, ik denk niet dat de Snack'n Go dat haalt."

Geert Bergsma, verpakking- en duurzaamheidconsultant bij onderzoeksbureau CE Delft, is het met haar eens. Hij wijst ook op de milieubelasting tijdens de gebruiksfase. "Het wassen van de zakjes kost energie maar veroorzaakt ook slijtage. De levensduur van T-shirts blijkt bijvoorbeeld beter uit te drukken in aantallen wasbeurten dan in aantallen draagbeurten, omdat T-shirts het meest slijten tijdens het wassen."

Hoe de vergelijking van de Snack'n Go met een broodtrommel uitvalt, weet Bergsma niet. "Het lijkt me dat een broodtrommel ook lang meegaat, en die is waarschijnlijk een stuk goedkoper."

Los daarvan vindt hij dat je weliswaar kunt besparen op de verpakking, maar dat de lunch zelf misschien nog wel meer uitmaakt voor het milieu. Bij de productie van vlees wordt bijvoorbeeld veel koolstofdioxide uitgestoten. "Een rijkelijk belegd broodje worst weegt natuurlijk niet op tegen het plastic zakje dat je met de Snack'n Go uitspaart."

In de praktijk kan een ouderwetse trommel wel degelijk handiger zijn voor een lunchpakket met veel verse producten. De Snack'n Go-zakjes bestaan uit twee polyesterlagen. De buitenkant is felgekleurd en redelijk stevig, de binnenkant van een dun, enigszins zijdeachtig stofje. Hoewel de Snack'n Go in de (vaat)wasmachine kan, is het niet aan te raden er een broodje met tomaat of olijfolie in mee te nemen vanwege de kans op vlekken en doorlekken.

Dan is de Boc'n Roll handiger. Het envelopje waar je eten mee kunt inpakken en meenemen heeft aan de binnenkant een plastic laag van TPU die het eten vers houdt, zeggen de makers.

Volgens Martin van den Berg, hoogleraar toxicologie aan de Universiteit Utrecht, is TPU inderdaad resistent tegen vetten, oliën en micro-organismen en zou die claim dus best kunnen kloppen.

Bergsma denkt dat de Boc'n Roll beter is voor het milieu dan het overvloedig omwikkelen van je lunch met aluminiumfolie. "De Boc'n Roll wordt gepresenteerd als een alternatief voor folie. Het maken van aluminium kost veel energie. Daarbij wordt aluminium nog beperkt gerecycled en is het zwaarder dan een plastic wegwerpzakje."

Veel sites met groene producten (zoals www.ecomama.nl of www.greenjump.nl) prijzen lunchverpakkingen en drankflessen zonder de hormoonverstorende stof Bisfenol A (BPA) aan. BPA wordt in allerlei (voedsel)producten gevonden maar staat meestal niet op de ingrediëntenlijst omdat het in de verpakking zit. Daarvandaan lekt het door in het product.

Dat er in gewone plastic boterhamzakjes of lunchtrommels ook BPA zit, kan toxicoloog Martin van den Berg van de Universiteit Utrecht niet uitsluiten. "Ik heb er geen voorbeelden van, maar de stoffen die van BPA worden gemaakt, worden op veel voedselverpakkingen toegepast. Het TPU van de Boc'n Roll is dan misschien wel een veiliger keus."

De herbruikbare lunchzakjes zijn te koop bij verschillende webwinkels. Bij www.mooihandig.nl kost de Snack'n Go 10,95 euro en de Boc'n Roll 8,65 euro.

De Boc'n Roll (links)

en de Snack'n Go

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden