Ook één sigaret per dag is al dodelijk

Beeld anp

Minderen met roken heeft een zeer beperkt gezondheidseffect, wijst onderzoek uit. Al wordt deze uitkomst ook betwijfeld.

Ook wie slechts een sigaret per dag opsteekt, verhoogt zijn kansen op hart- en vaatziekten aanzienlijk. Het extra risico is dan al de helft van wat een zware roker zichzelf aandoet. De sigaret kent dus geen veilige ondergrens, zoals vaak wordt gedacht.

Onderzoekers van het University College in Londen tonen zich verbaasd over deze uitkomst van hun studie. Incidenteel was al gebleken dat de gezondheidsschade van het roken niet gelijk oploopt met het aantal gerookte sigaretten. Maar dat één sigaret al zoveel kwaad kon, hadden ze niet verwacht. Voor rokers­­ hebben ze dan ook maar één advies: stop ermee. Minderen heeft maar een beperkt effect, schrijven ze vandaag in het British Medical Journal.

Hoewel de meeste mensen roken verbinden met longkanker, zijn hart- en vaatziekten het belangrijkste sterfterisico van tabak. Bij bijna de helft van de voortijdige sterfte als gevolg van roken gaat het om een hartinfarct of een beroerte. Dat komt mede doordat hart- en vaatziekten onder niet-rokers ook al een belangrijke doodsoorzaak zijn – zodat een kleine verhoging van het risico al meteen grote gevolgen heeft. Roken vergroot daarentegen de kansen op longkanker enorm, maar deze ziekte komt onder niet-rokers zelden voor.

Groter effect voor vrouwen

De Britse onderzoekers verzamelden 141 studies naar de gezondheidseffecten van roken, waarbij de deelnemers waren verdeeld in zware en lichte rokers. Veelal waren ze over een lange reeks van jaren gevolgd, was er onderscheid tussen mannen en vrouwen en was er gecorrigeerd voor factoren als leeftijd of gedrag.

Wie lange tijd twintig sigaretten per dag had gerookt, had zijn kans op hartproblemen verdubbeld, terwijl die bij één sigaret per dag 50 procent boven normaal lag. Corrigeerden de Britten voor andere factoren – een zware roker leeft vaak ongezond – dan zaten de twee groepen nog dichter bijeen. Voor vrouwen was het effect nog groter: roken gaf hun een groter risico op hartproblemen en die ene sigaret hakte er bij vrouwen extra hard in.

De onderzoekers waren gealarmeerd over eerdere studies over de risico’s van meeroken. Zo bleek dertig jaar geleden al dat een lage blootstelling aan tabaksrook al slecht was voor hart en bloedvaten. Mensen die zelf nooit hadden gerookt, maar wel vaak meerookten, hadden 30 procent meer kans op hartproblemen. Daar waren ook verklaringen voor: de ultrafijne stofdeeltjes die in het bloed terechtkwamen, veroorzaakten al bij lage concentraties ontstekingen of verstijfde aderen.

Prima studie

Een prima studie, oordeelt Onno van Schayck, hoogleraar preventieve geneeskunde aan de Universiteit van Maastricht. “De analyse betreft een gigantisch grote groep en ze hebben de selectieproblemen goed aangepakt. De uitkomst is opmerkelijk, maar verbaast me niet. We wisten al dat bij het minderen van roken de longfunctie niet navenant verbeterde. Dat zien we ook in de fijnstofdiscussie. Ook daar zie je dat schonere lucht niet direct de longklachten vermindert.”

Bedenkingen

Jan Willem Coebergh, emeritus hoogleraar epidemiologie van het Erasmus MC, heeft echter zijn bedenkingen. Hij betwijfelt of de onderzoekers de mensen die één sigaret per dag roken, apart hebben weten te zetten. “In veel studies die ze bekeken hebben, gaat het om één à vijf sigaretten per dag. Bovendien is het wat mensen zelf opgeven, en dat is bijna altijd een onderschatting. We weten dat als je stopt met roken, de risico’s minder worden, maar dat er een restrisico overblijft. Wat zij volgens mij gemeten hebben, is niet het risico van matig roken, maar de rookgeschiedenis van een verstokte roker die is gaan minderen.”

Maar volgens Esther Croes van het Trimbos-instituut is de boodschap duidelijk. “Minderen is geen optie. Dat moet nu voor de verstokte rokers ook duidelijk zijn. En gelegenheidsroken is niet veilig. Het zijn vooral de jongvolwassenen – tussen 18 en 25 jaar – die denken dat zo nu en dan een sigaretje moet kunnen.”

Lees ook:
Rookvrije ruimtes zijn alom, de laatste drogisterijen stoppen met tabaksverkoop. Wordt Nederland een rookvrije samenleving?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden