Ook duurzame kweekvis krijgt standaard

Het Wereldnatuurfonds hoopt de milieu-impact van de kweek van vis, hier in Californië, te verminderen door een duurzaamheidsstandaard in te stellen. (FOTO BLOOMBERG)

Wat het MSC-keurmerk is voor duurzaam gevangen zeevis, moet het ASC-label worden voor gekweekte vis. ’Het komt de kwaliteit ten goede.’

Over anderhalf jaar moet er een wereldlabel zijn voor duurzaam gekweekte vis: Aquaculture Stewardship Council (ASC). Maar op dit moment is ASC alleen nog Philip Smith, een energieke, 61-jarige Brit. Smith twijfelt echter niet over de haalbaarheid van de missie waarvoor het Wereldnatuurfonds en het Initiatief Duurzame Handel (IDH) hem vroegen. „Ik krijg van de beide initiatiefnemers van ASC alle gevraagde deskundige ondersteuning.”

Smith, voormalig topman van Marine Harvest, een van ’s werelds grootste zalmkwekerijen, is nu twee maanden aan de slag. Hij moet een organisatie opzetten die de consument duurzame kweekproducten als zalm, pangasius, mosselen of tropische garnalen garandeert. Producten, gekweekt zonder het milieu te schaden en onder goede sociale omstandigheden.

Voor zo’n keurmerk is het de hoogste tijd, meent Smith. De supermarkten hebben in tien jaar tijd het MSC-label (Marine Stewardship Council) voor zeevis omarmd, ze eisen nu ook actie van de kweeksector. „Bovendien groeit de aquacultuur jaarlijks 9 procent, wat een grote impact heeft op het milieu”, zegt Smith.

ASC is het logische vervolg van de rondetafelgesprekken die de Amerikaanse afdeling van het Wereldnatuurfonds (WNF) sinds 2004 voert met viskwekers, wetenschappers en natuurbeschermers, maar ook met ontwikkelingsorganisaties. Doel van die gesprekken is te komen tot een duurzame standaard – een reeks afspraken – voor de kweek van vis, schaal- en schelpdieren. Het WNF hoopt zo uiteindelijk de milieu-impact van de kweek met 70 tot 80 procent te verminderen.

Die bijeenkomsten tellen zo’n tweeduizend deelnemers, zegt Smith. „Daarbij wordt tot nu toe gepraat over standaarden voor twaalf producten, zoals garnalen, tilapia, pangasius, forel en mosselen.” ASC moet ervoor zorgen dat die standaarden in de praktijk controleerbaar zijn en wereldwijd worden toegepast.

Maar critici menen dat deze aanpak vooral de grote bedrijven in de kaart speelt, zoals ook eerder gebeurde met MSC. Zij hebben immers het geld om zich te laten certificeren, anders dan die vele miljoenen kleine viskwekers in bijvoorbeeld Zuidoost-Azië. Smith: „Het ASC-label mag natuurlijk nooit een drempel zijn. Ik verwacht dat als kleine kwekers zich verenigen, we hen als groep kunnen certificeren. En anders dan bij MSC kost certificering niet veel. Bij kweek kun je vissen tellen, monsters nemen. Problemen zijn gemakkelijk te benoemen. Bij zeevis is daarvoor duur onderzoek nodig.” Bovendien zal het IDH, via lokale partners in bijvoorbeeld Vietnam kwekerijen terzijde staan, belooft Smith.

Een ander dilemma voor kweekvis is het gebruik van wilde vis als grondstof. Eerder dit jaar uitte de beroemde Canadese visserijbioloog Daniel Pauly in deze krant felle kritiek op deze praktijk. Hij vindt het onethisch en per definitie fout om bijvoorbeeld Noorse kweekzalm een duurzaamheidslabeltje op te plakken. Want deze zalm wordt gevoed met brokjes vol visolie en vismeel, gemaakt van ansjovis die is weggevangen voor de kust van Peru.

Maar de rondetafel voor kweekzalm wil juist afspraken gaan maken om minder visolie en -meel te gaan gebruiken, zegt Smith. „Dankzij innovaties in de visvoerindustrie kan het gebruik van dierlijke eiwitten naar beneden.” Hij begrijpt de zorgen, maar prijst ook de ansjovis-visserij in Peru. „Die zit tegen MSC aan.”

Het efficiëntst zou het natuurlijk zijn als de consument direct ansjovis gaat eten, vervolgt de 61-jarige Brit. „Maar daar bestaat geen markt voor, nog afgezien van logistieke en organisatorische problemen die je dan moet oplossen.”

Kritiek is er ook op het ontbreken van afspraken over dierenwelzijn in de ontwerpstandaarden. De Dierenbescherming, die bijvoorbeeld regels wil voor dodingsmethoden van vis, heeft daarom het WNF laten weten ASC niet te zullen ondersteunen. „Aan de rondetafel wordt hierover fel gediscussieerd. Dierenwelzijn is belangrijk en organisaties die hierover willen meepraten, zijn welkom”, zegt Smith. „Maar de duurzaamheidsafspraken die er nu liggen, hebben ook direct hun weerslag op dierenwelzijn. Wij gaan er als ASC van uit dat de sector dierenwelzijn ook zelf regelt. Het komt uiteindelijk de viskwaliteit ten goede.”Â

(Trouw)Beeld BLOOMBERG NEWS
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden