Ook derde top brengt eilanden niet tot overeenstemming

WILLEMSTAD (ANP) - Het staatkundig herstructureringsproces op de Nederlandse Antillen verloopt niet van een leien dakje. Bij een bijeenkomst de afgelopen dagen op St. Eustatius, bleek het moment van een eindakkoord nog lang niet nabij.

Sedert verleden jaar ligt er een herstructureringsvoorstel. De afgelopen vier maanden is daarover tot driemaal toe topoverleg gehouden tussen de zes bestuurlichamen op de Antillen: de centrale regering en de overheden van de vijf eilanden.

Doorbraken zijn er nog steeds niet te melden. Gehoopt was dat tijdens het afgelopen dagen gehouden, derde, topoverleg spijkers met koppen zouden worden geslagen. Maar dat bleek ijdele hoop.

Het grote knelpunt is de afbakening van macht en bevoegdheden in een nieuwe Antillen-van-Vijf. De eilanden, hierbij vooral aangevoerd door Sint Maarten en Bonaire, willen zoveel mogelijk hun eigen zaken regelen.

“Aan onze autonomie mag niet worden getornd”, liet de Sint Maartense delegatie telkens weten. Politiek leider Jopie Abraham van Bonaire is van mening dat de vijf eilanden “de belangrijkste elementen” van de Antillen zijn en de landsregering zich naar hun wensen moet conformeren.

Karikatuur

Volgens de visie van de eilanden dienen zij te bepalen welke taken en bevoegdheden de centrale regering voor haar rekening moet nemen. Premier Pourier is het daar niet mee eens: “De centrale overheid heeft voor de hand liggende verantwoordelijkheden. Als je die weghaalt, blijft van de regering slechts een karikatuur over.”

Niet alleen de machtskwestie speelt een rol. Ook de toekomstige financiële verhoudingen vormen nog een struikelblok. Zo eist Sint Maarten het recht op zelf leningen te mogen aangaan.

Dat recht is nu aan Curaçao voorbehouden. De andere eilanden moeten daar toestemmning van de landsregering voor hebben.

De verkiezing van een nationaal parlement is ook een knelpunt. Sommige eilanden willen de volksvertegenwoordiging indirect doen aanwijzen, de regering wil directe verkiezingen. Op St. Eustatius zijn partijen het er wel over eens geworden dat de premier rechtstreeks door de kiezers van de vijf eilanden wordt gekozen.

Premier Pourier is overigens niet ontevreden over het verloop van het topoverleg op St. Eustatius. “De standpunten zijn dichter bij elkaar gekomen. In oktober, bij het vervolgoverleg, moeten spijkers met koppen worden geslagen.”

Op een daarna te houden eindbespreking dienen definitieve besluiten op tafel te komen. Pourier wil de Antillen-nieuwe-stijl op 1 januari 1998 gestalte geven.

Uittreden

De staatkundige herstructurering had tien jaar geleden al haar beslag moeten krijgen. Dat was nodig wegens het uittreden van Aruba uit het Antilliaanse staatsverband.

De toenmalige minister van Constitutionele Zaken, Winston Lourens, liet meterslange rapporten opstellen met herstructureringsvoorstellen. Die bleken geen van alle haalbaar.

De politieke partijen die daarna in Willemstad aan de macht kwamen, beijverden zich voor de status aparte van Curaçao. Dat leidde tot de oprichting van de PAR (Pro Antias Restructura - Voor Geherstructureerde Antillen) onder leiding van Pourier. Die bepleitte het bijeenblijven van de vijf eilanden.

Bij een in november 1994 gehouden referendum koos ruim 80 procent van de Antilliaanse bevolking voor het voortzetten van de Antillen-van-Vijf.

Pourier maakte van de PAR vervolgens een politieke partij, die de verkiezingen begin 1995 glansrijk won. Voor Pourier is de verwerkelijking van de herstructurering daarom meer dan een wensdroom. “Het is een opdracht van het Antilliaanse volk, we zijn verplicht die uit te voeren.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden