Ook Denen worstelen met harde toon integratiedebat

Pia Kjaersgaard, leider van de Deense Volkspartij. ©EPA Beeld
Pia Kjaersgaard, leider van de Deense Volkspartij. ©EPA

De dramatische gebeurtenissen in Noorwegen - waarbij op Utoya ook een Deense vrijwilligster om het leven kwam - leiden in Denemarken tot een discussie over de harde toon in het integratiedebat.

Anders Breivik spreekt in zijn manifest waardering uit voor de manier waarop dat debat in Denemarken is gevoerd. Hij noemt onder meer de historicus/journalist Lars Hedegaard, de oprichter van de Danish Free Press Society, die nauwe banden onderhoudt met Geert Wilders. Volgens Hedegaard zullen er in de toekomst enclaves in Europa ontstaan waar christenen en moslims elkaar bevechten.

Ook verwijst Breivik in zijn manifest naar Morten Messerschmidt, EU-parlementslid voor de Deense Volkspartij. Het was de 30-jarige Messerschmidt die Wilders vorig jaar informeerde over het Deense model en hem inspireerde tot de PVV als gedoogpartij. Messerschmidt is veroordeeld wegens racisme.

De Deense Volkspartij heeft onder leiding van Pia Kjaersgaard weliswaar nooit opgeroepen tot geweld, maar diverse partijleden gebruiken wel regelmatig bewoordingen als 'oorlog' met betrekking tot moslims.

"Je kunt er niet omheen dat door het ophitsen van mensen en het aan de lopende band gebruiken van dit soort uitdrukkingen, er een bepaalde sfeer ontstaat. Het is duidelijk dat dit kan bijdragen tot tragedies zoals die nu in Noorwegen, " aldus Ellemann-Jensen, de vroegere minister van buitenlandse zaken en Liberaal.

Het is overigens opmerkelijk dat er niet meer Deense slachtoffers zijn gevallen op het Noorse eiland. Elke zomer gaan leden van de Deense sociaal-democratische jeugdafdeling naar de bijeenkomst op Utoya. Dit jaar besloten ze naar Oostenrijk af te reizen.

Een groot aantal Deense politici pleit voor een genuanceerder debat. De Deense Volkspartij laat echter weten zich niet te laten stoppen door de gebeurtenissen in Noorwegen. "Wij mogen zeggen wat we willen, maar de grens ligt bij geweld," aldus de woordvoerder. Volgens EU-parlementslid Mogens Camre, die bekendstaat om zijn scherpe uitlatingen over moslims, kan harde retoriek juist werken als een ventiel.

Gisteren riepen de sociaal-democraten op tot verscherpte controle op het debat op internet, omdat juist daar de toon vaak bijzonder grof is. De liberale krant Berlingske nam alvast het voortouw. Lezers mogen voortaan alleen hun echte en volledige naam gebruiken. De krant zal de site elk etmaal controleren en grove reacties verwijderen. "We willen er op toezien dat de toon van het debat op internet net zo gefundeerd is als in de gedrukte krant," aldus hoofdredacteur Tom Jensen.

Breivik drukt in zijn manifest overigens ook waardering uit voor de Deense ex-premier en huidige voorzitter van de Navo, Anders Fogh Rasmussen. Breivik noemt hem 'de enige Europese leider met iets wat op een ruggegraat lijkt'. Vermoedelijk verwijst Breivik naar Fogh's optreden rond de cartooncrisis en zijn pragmatische samenwerking met de Deense Volkspartij, waarmee hij als premier in 2001 een nieuwe weg insloeg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden