Ook Denemarken aast nu op de Noordpool

Luchtfoto van onderzoeksschip op Noordelijke IJszee Beeld EPA
Luchtfoto van onderzoeksschip op Noordelijke IJszeeBeeld EPA

Denemarken dient een claim voor het Noordpoolgebied in bij een speciale commissie van de Verenigde Naties. Dat heeft de Deense minister van buitenlandse zaken Martin Lidegaard gezegd. Ook Rusland en Canada azen op het Noordpoolgebied, vanwege de vermoedelijk grote energiereserves in het gebied. Die worden toegankelijker nu er steeds meer poolijs smelt.

Naarmate het poolijs sneller smelt en de scheepvaartroutes in het Noordpoolgebied toegankelijker worden, neemt het aantal claims van de omliggende vijf Arctische landen toe: de Verenigde Staten, Rusland, Noorwegen, Canada en Denemarken.

Rusland heeft al een claim op een deel van het gebied ingediend bij de Verenigde Naties, Canada heeft een voorlopige claim neergelegd en Denemarken voegt zich daar formeel nu bij. Kopenhagen doet dat op basis van een aantal jaren onderzoek.

Onderzoek
Een team van Deense wetenschappers heeft tussen 2007 en 2012, samen met collega's uit Canada, Rusland en Zweden, een 2000 kilometer lange onderzeese bergrug onder de Noordelijke IJszee onderzocht, de zogeheten Lomonosov Rug.

De wetenschappers concludeerden dat de continentale plaat van Groenland, een autonoom land dat valt onder het koninkrijk Denemarken, vast zit aan deze onderzeese bergrug. Het bewijs zal maandag worden ingediend bij een speciale VN-commissie die gaat over de grenzen in het Noordpoolgebied.

Piepklein abstract plekje
"De Lomonosov Rug is een natuurlijke verlenging van de Groenland-plaat", aldus Christian Marcussen, geofysicus bij de organisatie voor Geologisch Onderzoek van Denemarken en Groenland. "Toevalligerwijs ligt de Noordpool, dat maar een piepklein abstract plekje is, in dat gebied."

In 2008 besloten de vijf Arctische landen dat over het Noordpoolgebied moet worden beslist binnen een raamwerk van de Verenigde Naties. Mogelijk overlappende claims moeten door de landen bilateraal worden opgelost. Daarvoor is een speciale commissie in het leven geroepen; de Commissie over de Grenzen van de Continentale Plaat.

null Beeld Trouw Carto
Beeld Trouw Carto

Deze speciale commissie valt onder de Conventie over de Wetten van de Zee van de Verenigde Naties (UNCLOS). Daar zijn vier Arctische landen lid van behalve de Verenigde Staten, die het verdrag nog moet ratificeren. Tot dusver hebben deze landen 'zich aan de spelregels gehouden', aldus de Deense minister Lidegaard. Hij zei te hopen dat ze dat blijven doen.

Gas en olie
De interesse in het Noordpoolgebied neemt toe nu door opwarming van de aarde het poolijs afneemt en het mogelijk wordt om naar gas- en oliereserves te boren. Ook wordt het voor de scheepvaart mogelijk om gebruik te maken van nieuwe routes. Sommige experts menen dat rond het jaar 2050 de zomers in het Arctische gebied misschien wel helemaal ijsvrij zullen zijn. Dat zou olie- en gasboringen aanzienlijk gemakkelijker maken

Volgens schattingen van de Amerikaanse organisatie voor Geologisch Onderzoek telt de Noordelijke IJszee mogelijk tot 20 procent van de totale wereldwijde voorraden aan olie en gas. Het meeste daarvan ligt onder meer dan 500 meter diep water.

Dat maakt het moeilijk, zo niet onmogelijk, om in het moeilijk toegankelijke gebied te boren, zelfs al zou veel van het ijs smelten. Maar aangenomen wordt ook dat verreweg de meeste voorraden binnen de 200-mijlszone van de Arctische landen liggen en niet daarbuiten. Dit is een economische zone waarbinnen deze kuststaten ook nu al de zeggenschap hebben over de bodemschatten die er liggen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden