Ook de president van Peru zit diep in Latijns-Amerika's grootste corruptiezaak ooit

President Kuczynski (m) zou steekpenningen hebben aangenomen van een Braziliaans bouwbedrijf. Beeld EPA
President Kuczynski (m) zou steekpenningen hebben aangenomen van een Braziliaans bouwbedrijf.Beeld EPA

President Pedro Pablo Kuczynski zou Latijns-Amerika's grootste bouwbedrijf Odebrecht aan opdrachten hebben geholpen in ruil voor geld.

Het presidentschap van de 43ste Peruaanse leider Pedro Pablo Kuczynski (79) hangt aan een zijden draadje. Een ruime meerderheid van de politieke partijen wil hem weg, omdat hij miljoenen euro's aan steekpenningen van de Braziliaanse bouwgigant Odebrecht (omzet 31 miljard, 180.000 werknemers) zou hebben ontvangen. Gisteren stemde het Congres over de toekomst van de oud-wallstreetbankier. Gisteravond was de uitslag nog niet bekend.

De afzettingsprocedure is vorige week door oppositiepartijen in gang gezet, nadat een onderzoekscommissie documenten had vrijgegeven waarin staat dat Kuczynski en Odebrecht in het verleden zaken hebben gedaan. Tussen 2004 en 2007 zouden adviesbureaus onder beheer van de president zeker 4 miljoen dollar (3,4 miljoen euro) hebben ontvangen. In ruil daarvoor zou Kuczynski, toen nog minister, het bouwbedrijf geholpen hebben aan grote opdrachten.

Schandaal

In eerste instantie ontkende de president in alle toonaarden dat hij iets met Odebrecht te maken had. Later gaf hij in een televisie-interview toe 'wat geld' te hebben verdiend als aandeelhouder van zijn adviesbureau. Wel blijft hij benadrukken dat hij zich niet bezighield met geldzaken. Hij legt de verantwoordelijkheid van de deals met Odebrecht bij zijn zakenpartner Gerardo Sepúlveda. Zelf zou hij er niets van geweten hebben.

Volgens Odebrecht en Kuczynski was de transactie legaal en geen onderdeel van het corruptieschandaal. Daarom vindt de president dat de afzettingsprocedure volledig onterecht in gang is gezet. "De grondwet en democratie liggen onder vuur. Hier is sprake van een coup vermomd in legitieme juridische termen", aldus de president tijdens een speech op nationale televisie. De rechtse oppositiepartij Popular Force, die tijdens de verkiezingen van 2016 maar nipt verloor, zou van de aantijgingen gebruikmaken om de macht te grijpen.

Aftreden

Tegenstanders van Kuczynski vinden dat hij hoe dan ook moet aftreden. Hij had transparant moeten zijn over de Odebrecht-deal en had moeten erkennen dat er sprake is van een belangenconflict.

Daarom stemden 93 van de 130 Congresleden in met de afzettingsprocedure. Er zijn uiteindelijk maar 87 stemmen nodig om Kuczynski direct uit zijn ambt te zetten. Oppositiepartij Poplar Force heeft met 71 zetels een meerderheid in het Congres. Als Kuczynski weg moet en zijn twee vicepresidenten besluiten uit steunbetuiging om op te stappen, moeten er nieuwe presidents- en parlementsverkiezingen worden gehouden.

Panama Papers

Niet alleen Peru, ook de rest van Latijns-Amerika staat sinds begin dit jaar op zijn kop. Toen startte de hoofdaanklager van het Hooggerechtshof in Brazilië een onderzoek naar het enorme corruptieschandaal rondom Odebrecht. Het grootste bouwbedrijf van de regio kocht politici om, zodat het vooraan stond bij aanbestedingen van bouwprojecten, zoals stadions en infrastructuur voor het WK en de Olympische Spelen.

In de Panama Papers kwam ook aan het licht dat het bedrijf offshore-constructies gebruikte om geld weg te sluizen. In 2016 gaf het bedrijf toe bijna 800 miljoen dollar (675,5 miljoen euro) te hebben betaald aan politici, campagnes en politieke partijen.

Welke politici zijn verwikkeld in het corruptieschandaal?

Ollanta Humala, de voorganger van Kuczynski zit in voorlopige hechtenis voor het witwassen van geld voor Odebrecht. De 40e president van Peru, Alejandro Toledo, is ook aangeklaagd. Hij verblijft in de Verenigde Staten en vecht uitlevering aan Peru aan.

Vicepresident van Ecuador, Jorge Glas, nam 13,5 miljoen aan van Odebrecht en kreeg zes jaar cel.

De huidige president van Brazilië, Michel Temer, wordt verdacht van betrokkenheid. Oud-president Lula da Silva riskeert een gevangenisstraf van negen jaar.

President Juan Carlos Varela van Panama wordt ervan beschuldigd donaties van Odebrecht te hebben ontvangen.

President Nicolás Maduro van Venezuela wordt er door een manager van Odebrecht van beschuldigd smeergeld aangenomen te hebben.

Colombiaanse president en Nobelprijswinnaar Juan Manuel Santos zou een deal hebben gesloten met Odebrecht.

Uit ons archief: eerder dit jaar werd in Brazilië omkoping door bouwgigant Odebrecht onderzocht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden