Analyse

Ook de eurocrisis is met vakantie

Het Europees Parlement in Straatsburg. In de zomer kun je er een kanon afschieten. Beeld anp
Het Europees Parlement in Straatsburg. In de zomer kun je er een kanon afschieten.Beeld anp

De smeekbede van Olli Rehn is verhoord. "Ik zou wel eens willen dat we een zomer hebben zonder crisis in Griekenland", verzuchtte de eurocommissaris voor economische zaken op 20 juni in Luxemburg. Daar kregen de ministers van financiën van de eurozone weer eens te horen dat er politieke strubbelingen waren in Athene.

Die brachten niet alleen het goede verloop van het Griekse reddingsprogramma in gevaar. Ook boven de vakantiedromen van menig minister en eurocraat kwamen donkere wolken te hangen. Hoe vaak hadden zij de afgelopen zomers niet terug moeten komen naar Brussel om eurocrisis-brandjes te blussen? Het zou toch niet weer...?

Maar tot opluchting van Rehn en zijn voltallige staf heerst er een ouderwetse zomerstilte in de Europese instellingen. Deze week is de leegloop uit Brussel totaal. Zelfs de persconferenties van de Europese Commissie, dagelijkse gelegenheden waarbij de pers de onbenulligste EU-ditjes-en-datjes aan de orde kan stellen, zijn afgelopen donderdag (een katholieke feestdag) en vrijdag geschrapt. Ook de meeste EU-journalisten liggen immers aan het strand.

"Een speciaal welkom aan alle linkshandigen, want het is vandaag de internationale dag van de linkshandigen", zo trapte een Commissie-woordvoerder deze week zo'n zomerse persconferentie doodserieus af.

Trage hervormingen Griekenland
Maar wacht eens even: is de eurocrisis dan voorbij? De Zuid-Europese economieën die het hardst getroffen zijn, bevinden zich juist in het diepste dal, al blijkt uit de nieuwste cijfers een hoopgevende omslag. Maar de werkloosheid blijft er dramatisch hoog en in politiek opzicht zijn ze geen van allen stabiel. De Portugese, Italiaanse en Griekse regeringen hebben de laatste maanden allemaal de rand van de afgrond van dichtbij gezien. De partij van de Spaanse premier is verwikkeld in een corruptieschandaal dat een doorsnee regering de kop zou kosten, ware het niet dat Spanje geen aftreedcultuur kent.

Het grootste probleemland blijft Griekenland, dat traag vordert met de hervormingen die door de geldschieters van EU en IMF zijn geëist, zoals privatisering van staatsdeelnemingen en het wegsnijden van het vet in het ambtenarenapparaat.

Alle hens aan dek, ook in Brussel, zou je zeggen. Maar de vakanties zijn in heel Europa heilig, zowel in de zomer als rond Kerstmis. Dan wordt de crisis even geparkeerd en zoeken ook de Griekse ambtenaren verkoeling.

"In het vierde jaar van hun kredietcrisis rijst de vraag: werken de Europeanen te weinig?", zo vroeg de EU-columnist van het Britse weekblad The Economist zich eerder deze maand af. "Dat is zeker een beschuldiging die naar voren wordt gebracht door Amerikaanse gelijken en Chinese rivalen."

Brusselse ambtenaren
Volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso) werken Amerikanen gemiddeld 1790 uur per jaar, tegenover 1480 Franse en 1400 Duitse arbeidsuren. In tegenstelling tot veel vooroordelen werken Zuid-Europeanen meer uren dan de Duitsers. De Grieken halen gemiddeld zelfs 2030 uur per jaar.

Jaarlijks mikpunt van - vooral Britse - eurosceptische hoon zijn de Brusselse ambtenaren, die het luiste leventje lijken te leiden dat er in de hele EU bestaat.

Niet alleen de salarissen zijn vaak riant: de Duitse krant Welt am Sonntag schreef eerder dit jaar dat ruim vierduizend EU-ambtenaren meer verdienen dan Angela Merkel. Ook met de vakantiedagen zit het wel snor: hun aantal loopt uiteen van 67 tot 80 per jaar.

'Vieze, onveilige stad'
Toch zullen ook 'EU's fat cats', zoals de Britse pers ze soms noemt, een stapje terug moeten doen. Eind juni werd, na anderhalf jaar taai overleg, een overeenkomst bereikt over het afvloeien van 2500 arbeidsplaatsen bij de EU, 5 procent van het totaal, tussen nu en 2017. Van alle anderen wordt twee jaar lang het salaris bevroren en de werkweek verlengd van 37,5 naar 40 uur. Ook de pensioenleeftijd gaat omhoog en de -uitkeringen omlaag, zoals in zo veel individuele lidstaten. De vakantierechten blijven echter ongemoeid.

Vergeleken met de grote offers die veel ambtenaren in EU-lidstaten de laatste jaren hebben moeten brengen, lijken hun Brusselse ambtgenoten het nog steeds prima voor elkaar te hebben. Je zou dus zeggen dat al die eurocraten krampachtig aan hun post blijven hangen en voor geen goud uit Brussel weg willen - vakanties daargelaten uiteraard.

Maar uit een onderzoek uit juli onder achtduizend EU-expats blijkt juist het tegendeel. Een meerderheid (80 procent) vindt Brussel maar een vieze en onveilige stad en slechts 6 procent is van plan er te blijven als hun contract afloopt. Al die anderen verlaten straks kennelijk met tegenzin hun vakantieland, terug naar hun veronderstelde droombaan.

Rust op financiële markten
Een van de belangrijkste oorzaken van de zomerpauze waar de eurocrisis momenteel midden in zit, is de rust op de financiële markten. De rentes op tienjarige staatsobligaties, een belangrijke graadmeter voor het vertrouwen in een land, zien er voor Spanje en Italië de laatste tijd goed uit. De afgelopen week bereikte het renteverschil tussen Spaanse en Italiaanse obligaties enerzijds en het altijd betrouwbare Duitse schatkistpapier anderzijds het laagste niveau in twee jaar: 2,4 procentpunt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden