Ook de blonde buurman kan nu een terrorist zijn

In Duitsland is het debat over het aanscherpen van de veiligheidsmaatregelen opnieuw opgelaaid door de schok over de verijdelde mega-aanslagen. CDU-minister Wolfgang Schüuble van binnenlandse zaken hield gisteren in het actualiteitenprogramma van de ARD een pleidooi voor het strafbaar stellen van een verblijf in ’terroristische trainingskampen’.

Schüuble staat bekend als een man die om de paar maanden via de pers een nieuw pakket maatregelen ter bestrijding van het terrorisme lanceert. In een interview in Der Spiegel stelde hij onlangs voor om het ’doelgericht doden’ van terroristen te legaliseren. Ook wilde hij sympathisanten van het terrorisme het bezit van mobiele telefoons verbieden. Bondskanselier Angela Merkel deed zijn ideeën tot nu toe – beleefd – af als ’stof tot nadenken’, terwijl links hem betitelde als amokmaker.

De vraag rijst hoe je kunt bewijzen dat het om een terreuropleiding gaat en niet een ’onschuldige vakantie’ in Pakistan. Moet bijvoorbeeld ook een koranstudie in een madrassa strafbaar worden gesteld? En wie zijn ’potentiële terroristen’ en hun ’sympathisanten’? Om die groepen te identificeren zou Schüuble alle gegevens die over burgers bestaan, in een netwerk willen samenvoegen.

Verschillende politici grepen gisteren de gelegenheid aan om Schüuble’s idee om via internet de computers van vermoedelijke terroristen te bespieden, opnieuw te lanceren. Volgens Günther Beckstein, de conservatieve minister van Beieren, zouden de voorgestelde maatregelen al bij het huidige onderzoek hebben kunnen helpen. „Een van de verdachten was enkele weken geleden in München en we weten dat hij daar met een collega een islamitische website heeft gedownload”, vertelde de minister in het radioprogramma ’Deutschlandfunk’.

De SPD-zegsman voor veiligheidszaken, Dieter Wiefelspütz, wierp tegen dat de huidige maatregelen voldoen. Feit is dat de politie de drie verdachten een half jaar goed in de gaten hield en in staat bleek de voor explosieven bestemde waterstofperoxide wist te vervangen door een onschadelijke stof.

De media en vele Duitsers toonden zich gisteren geschokt door de omvang van de beraamde aanslagen – groter dan Madrid – en vooral door het feit dat twee van de drie opgepakte verdachten autochtone Duitsers zijn. De eerste bekeerde zich op 18-jarige leeftijd tot de islam, de tweede toen hij vijftien was. Zij passen in het rijtje ’bekeerlingen’ dat al eerder de gewelddadige tak van het islamitische fundamentalisme heeft omarmd: bomschoenman Richard Reid, de Amerikaan John Walker Lindh, die met de taliban meevocht, en de Australiër David Hicks, de eerste man die door een militair hof in

Guantánamo werd veroordeeld.

Voor vele analisten komt het niet als een verrassing. Sommige bekeerlingen zijn sterk geneigd tot extremisme. Onderzoek heeft uitgewezen dat zij een grote drang hebben zich te bewijzen in de strijd tegen de ongelovigen en verdorven wereld.

De Duitse media hadden er gisteren duidelijk meer moeite mee. ’Als de haat in eigen land woont – de moordenaars zijn keurige buren of artsen in klinieken, mensen onder ons’, kopte de Berliner Kurier. De krant vervolgde met:

„Ze groeten beleefd, wonen naast ons en spreken onze taal. Ze zien eruit als de aardige buurman, maar ze zijn het niet. Als je in hun hoofd kon kijken, zou je kippevel krijgen. Daar woont blinde haat tegen de westerse manier van leven, tegen de democratie. Maar je kunt het niet zien aan die islamitische strijders van God. Ze bezitten een Duitse pas, ze zijn in Duitsland geboren, hier naar school gegaan en waarschijnlijk zelfs gedoopt. Maar ergens is er een ernstige breuk in hun biografieën. () Voor de veiligheidsdiensten in Duitsland is het een zware opgave om de komende generatie terroristen met Duitse achtergrond te ontmaskeren. De jonge mannen passen in bijna geen enkel kader.”

De veronderstelling is dat de drie hun aanslagen mogelijk komende dinsdag wilden plegen. Het is dan 11 september, zes jaar nadat het ’nieuwe terrorisme’ de wereld schokte. Voor de Duitsers komt daar nog een historische datum bij: deze week is het namelijk precies dertig jaar geleden dat de industrieel Hanns-Martin Schleyer werd ontvoerd en zijn chauffeur en drie lijfwachten werden doodgeschoten. Schleyer zou 44 dagen later worden geëxecuteerd door de Rote Armee Fraktion – de vorige generatie terroristen van eigen bodem.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden