Ook China wil nu bemiddelen tussen Israël en Palestijnen

President komt met vier-puntenplan

De oproep kwam uit onverwachte hoek. Het was de Chinese president Xi Jinping die er deze week op aandrong dat Israël en Palestina weer zo snel mogelijk met elkaar moeten gaan praten over vrede. Verrassend, want normaal komen zulke oproepen uit Europa of de Verenigde Staten - China hield zich altijd afzijdig.

Jinping liet het niet bij een losse opmerking. Hij presenteerde een heus vier-puntenplan. Dit behelst het erkennen van de 'rechtvaardige zaak' waar de Palestijnen voor strijden; steun voor de twee-statenoplossing; een bouwstop in de nederzettingen; en de teruggave van land in ruil voor vrede.

De president bood ook China's bemiddeling aan. Hij hoopte op een overleg, in Peking, tussen de Palestijnse president Mahmoed Abbas en de Israëlische premier Benjamin Netanjahoe. Die twee brachten deze week, vlak na elkaar, een staatsbezoek aan China. Maar Netanjahoe sloeg het onderonsje af. Hij wijdde zijn bezoek liever geheel aan de handelsbetrekkingen met het gastland.

Met het dubbele staatsbezoek en de plotselinge vredesbemoeienis markeert China een omslag in zijn Midden-Oostenbeleid. Niet langer laat het land andere mogendheden de kastanjes uit het vuur halen, het wil nu ook zelf een rol van betekenis spelen in de onrustige regio.

Dit betekent niet dat China ineens een voorvechter van vrede en mensenrechten is geworden. De nieuwe regering van Jinping, in maart aangetreden, handelt eerder uit eigenbelang. Zo vraagt de economische groei van China om steeds meer olie-import. Het land is daarom gebaat bij stabiliteit in het Midden-Oosten.

Traditioneel zetten de VS zich daar altijd voor in, maar die verleggen hun militaire en economische focus in toenemende mate juist naar het Verre Oosten. Terwijl de VS dus opschuiven richting China, om dat land in toom te houden, trekken de Chinezen zelf naar het Midden-Oosten.

Het is China zeker niet alleen te doen om Israël en de Palestijnen, maar om het hele Midden-Oosten, stelde de Amerikaanse politicoloog Robert Bianchi van de Universiteit van Chicago op de Chinese staatsradio. "De belangen van China in het Midden-Oosten reiken veel verder dan het vredesproces. Door zich met dat conflict te bemoeien, streeft China indirect ook naar meer invloed in Iran, Syrië, Egypte en Turkije."

Niemand gelooft dat China, dat sinds de jaren vijftig een pro-Palestijnse koers vaart en al in 1988 de Palestijnse staat erkende, veel voor elkaar zal krijgen in het taaie Israëlisch-Palestijnse conflict. Waar de VS nog kunnen dreigen met het intrekken van steun aan Israël, beschikt China niet over zo'n drukmiddel om Israël tot concessies te dwingen.

Althans, nog niet. Want Israël kijkt verlekkerd naar de Chinese markt, waar het zijn computertechnologie en militaire producten wil afzetten. De waarde van de handel tussen beide landen bedroeg vorig jaar bijna 6 miljard euro. Netanjahoe wil er binnen drie jaar 7,5 miljard van maken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden